Adhyaya 28
Chương này mở đầu với lời kể của Nārada: khi Girijā (Pārvatī) rời đi, nàng gặp một nữ thần núi rực sáng tên Kusumāmodinī, được tán dương là người sùng kính vị Chúa tể trên đỉnh núi. Nữ thần ân cần hỏi vì sao Pārvatī chuyển bước, và biết nguyên do là mối bất hòa phát sinh liên quan đến Śaṅkara (Śiva). Pārvatī ghi nhận sự hiện diện bền bỉ và sự chăm nom như mẹ của thần núi, rồi ban một chỉ dẫn vừa đạo đức vừa thực tiễn: nếu có người nữ nào khác đến gần Pinākin (Śiva), người tùy tùng/đứa con phải lập tức báo tin, và sẽ có biện pháp chấn chỉnh. Sau đó, nàng lên một đỉnh cao tuyệt đẹp, gác bỏ trang sức, khoác y phục vỏ cây và bắt đầu khổ hạnh (tapas): chịu “năm ngọn lửa” trong mùa hạ và giữ kỷ luật với nước trong mùa mưa, dưới sự hộ vệ của người con/tùy tùng Vīraka. Người hộ vệ được giao nhiệm vụ thiết lập và thi hành ranh giới bảo hộ quanh vùng cận kề Śiva; chàng nhận lời rồi tiến đến (được gọi là Gajavaktra) với lời thỉnh cầu xúc động, xin được theo Pārvatī, viện dẫn số phận chung và bổn phận dharma phải vượt qua những kẻ đối nghịch xảo trá. Câu chuyện nêu rõ kỷ luật tu hành, nghĩa tình gắn bó và việc điều tiết sự tiếp cận nơi linh thiêng như một lời dạy thần học–đạo đức.
Shlokas
Verse 1
। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्
Nārada nói: Khi Girijā đang đi, nàng thấy người bạn rạng ngời của mẹ mình—vị thần hộ sơn của ngọn núi ấy—tên là Kusumāmodinī.
Verse 2
सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता
Thấy ái nữ của núi, Nữ Thần—tâm trí rối bời vì tình thương—liền ôm lấy nàng và cất tiếng hỏi lớn: “Sao con lại đi nữa?”
Verse 3
सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्
Nàng kể cho bà mọi điều—nguyên do cơn giận khởi lên từ Śaṅkara. Rồi Girijā lại thưa cùng Nữ Thần, đấng được mẹ nàng tin cậy và thuận nhận.
Verse 4
नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला
“Hỡi người vô tỳ vết, bà luôn là Thần linh của Chúa tể núi non; bà biết mọi điều, luôn hiện diện kề bên—và thương con vô cùng.”
Verse 5
तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः
“Vì vậy, nay ta sẽ nói cho con điều con cần làm. Nhưng về việc một người nữ khác bước vào gần Pinākin (Śiva)…”
Verse 6
त्वयाख्येयं मम शुबे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति
“Hỡi người cát tường, xin bà nói cho con điều cần truyền đạt; rồi sau đó con sẽ làm điều hợp lẽ.” Khi Nữ Thần nói vậy, Devī (Pārvatī) liền lên đường hướng về núi.
Verse 7
रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि सन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी
Tại đó, trên đỉnh núi cao đẹp, rực rỡ bởi bao điều kỳ diệu, nàng gác bỏ trang sức và mọi vật trang hoàng; khoác y phục bằng vỏ cây, nàng bước vào đời sống khổ hạnh tu tapasyā.
Verse 8
तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता
Ái nữ của Núi thực hành khổ hạnh, được con trai che chở và phụng dưỡng. Mùa hạ nàng chịu sức nóng của năm ngọn lửa; mùa mưa nàng ở ngâm mình trong nước.
Verse 9
यथा न काचित्प्रविशेद्योषिदत्र हरांतिके । दृष्ट्वा परां स्त्रियं चात्र वदेथा मम पुत्रक
“Hãy coi chừng, đừng để bất cứ người nữ nào bước vào đây, gần bên Hara. Và nếu con thấy một người nữ nào khác ở nơi này, hãy lập tức thưa với mẹ, con yêu.”
Verse 10
शीघ्रमेव करिष्यामि ततो युक्तमनंतरम् । एवमस्त्विति तां देवीं वीरकः प्राह सांप्रतम्
“Con sẽ làm ngay; rồi sau đó, điều hợp lẽ sẽ nối tiếp không chậm trễ.” Nói “Xin vâng,” Vīraka bấy giờ thưa cùng Nữ Thần.
Verse 11
मातुराज्ञा सुतो ह्लाद प्लावितांगो गतज्वरः । जगाम त्र्यक्षं संद्रष्टुं प्रणिपत्य च मातरम्
Theo lệnh của mẹ, người con—thân thể rộn ràng hoan hỷ, cơn sốt đã dứt—đảnh lễ mẹ rồi lên đường chiêm bái Đấng Tam Nhãn.
Verse 12
गजवक्त्रं ततः प्राह प्रणम्य समवस्थितम् । साश्रुकंठं प्रयाचंतं नय मामपि पार्वति
Rồi người ấy nói với Gajavaktra (Đấng Mặt Voi), kẻ đã cúi lạy rồi đứng đó—cổ nghẹn vì nước mắt, khẩn cầu: “Ôi Pārvatī, xin cũng đưa con đi cùng.”
Verse 13
गजवक्त्रं हि त्वां बाल मामिवोपहसिष्यति । तदागच्छ मया सार्धं या गतिर्मे तवापि सा
“Con ơi, Gajavaktra hẳn sẽ chế nhạo con, như hắn vẫn chế nhạo ta. Vậy hãy đến cùng ta; đường đi của ta thế nào, cũng sẽ là của con như vậy.”
Verse 14
पराभवाद्धि धूर्तानां मरणं साधु पुत्रक । एवमुक्त्वा समादाय हिमाद्रिं प्रति सा ययौ
“Quả thật, với kẻ gian trá, cái chết đến từ nỗi nhục; như thế là phải, con trai ta.” Nói xong, nàng đưa chàng theo và đi về phía Himādri (dãy Hi-mã-lạp-sơn).