Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 80

Devanagari script

वार्यतामिति विप्रोऽयं महद्दूषणबाषकः । न केवलं पापभागी श्रोता वै स्यान्न संशयः

Transliteration

vāryatāmiti vipro'yaṃ mahaddūṣaṇabāṣakaḥ | na kevalaṃ pāpabhāgī śrotā vai syānna saṃśayaḥ

Translation

“Hãy ngăn lại!”—vị bà-la-môn này đang thốt lời phỉ báng lớn. Không chỉ kẻ nói, mà cả người nghe cũng chắc chắn cùng dự phần tội lỗi—không nghi ngờ gì.

Word by Word

• वार्यताम्: let (him/it) be restrained/stopped
• वार्यताम्: Kriya (Injunctive/main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वारय् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), कर्मणि-प्रयोगः (passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative particle)

• विप्रः: the Brahmin
• विप्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अयम्: this
• अयम्: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विप्रः इति विशेषण/निर्देशक

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे प्रातिपदिकम्; अत्र समासाङ्गत्वेन (mahaddūṣaṇa-), ‘महद्’ इति पूर्वपद

• दूषणबाषकः: speaker of slander/abuse
• दूषणबाषकः: Karta (Predicate noun/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: दूषण (प्रातिपदिक) + भाषक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘दूषणं भाषते’), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विप्रः इति विशेषणम्

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• केवलम्: only/merely
• केवलम्: Visheshana (Adverbial qualifier/विशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: केवल (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावप्रायः/क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial ‘only/merely’)

• पापभागी: sharer in sin
• पापभागी: Karta (Predicate noun/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + भागिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘पापस्य भागी’), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विप्रः/श्रोता इत्यस्य विधेय

• श्रोता: the listener
• श्रोता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रु (धातु) → श्रोतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कर्तरि तृ-प्रत्ययान्त (agent noun), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (emphatic particle/निपात)

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/सम्भावना), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Predicate/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘न संशयः’ इति नास्त्यर्थे

Speaker

Character within the story (likely the sakhī/companions), narrator default: Lomaharṣaṇa (Sūta)

Visual Art Cues

Scene: A companion urgently raises a hand to stop a brāhmaṇa from speaking; her expression is stern and protective, warning that even hearing the slander brings sin.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Śrotā (listener)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes guarding one’s speech and hearing; participating in slander—by speaking or listening—creates pāpa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse is ethical instruction within a narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

A behavioral prescription: restrain slander and avoid listening to it.