Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

एवं ये ते विराड्रूपं संस्मरंत उपासते । जन्मबन्धविनिर्मुक्ता यांति त्वां परमं पदम्

Transliteration

evaṃ ye te virāḍrūpaṃ saṃsmaraṃta upāsate | janmabandhavinirmuktā yāṃti tvāṃ paramaṃ padam

Translation

Như vậy, ai tưởng niệm và thờ phụng Thánh Thể Virāṭ (vũ trụ) của Ngài thì được giải thoát khỏi xiềng xích luân hồi sinh tử, và đạt đến Ngài—cõi tối thượng của Ngài.

Word by Word

• evam: thus
• evam: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक अव्यय (adverb: thus)

• ye: those who
• ye: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)

• te: they
• te: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम (correlative)

• virāṭ-rūpam: the Virāṭ form (cosmic form)
• virāṭ-rūpam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: virāṭ (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; समासः—विराजः/विराट्-सम्बन्धि रूपम् (तत्पुरुष)

• saṃsmarantaḥ: remembering
• saṃsmarantaḥ: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: smṛ (धातु)
• Form: कृदन्त—शतृ (present active participle), परस्मैपद-भाव, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; उपसर्गः—सम्

• upāsate: they worship
• upāsate: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ās (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; उपसर्गः—उप

• janma-bandha-vinirmuktāḥ: freed from the bondage of birth
• janma-bandha-vinirmuktāḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: janman (प्रातिपदिक) + bandha (प्रातिपदिक) + vinirmukta (प्रातिपदिक/कृदन्त-क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; समासः—जन्मबन्धात् विनिर्मुक्ताः (पञ्चमी-तत्पुरुष; ‘vinirmukta’ = क्त-प्रत्ययान्त)

• yānti: they go/attain
• yānti: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: yā (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन

• tvām: you
• tvām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; सर्वनाम

• paramam: supreme
• paramam: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: parama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषणम्

• padam: abode/state
• padam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: pada (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

Speaker

Devas (continuing the hymn/praise)

Visual Art Cues

Scene: Devotees seated in meditation before the Virāṭ form; a subtle chain breaking (symbol of janma-bandha) and a radiant path rising to a formless supreme light/abode behind the deity.

Characters & Entities

• Virāṭ-rūpa
• Parama-pada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic-form meditation and devotion (upāsanā) purify the soul and lead toward liberation and the supreme goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named; the verse emphasizes spiritual practice (smaraṇa and upāsanā) rather than a pilgrimage location.

What ritualistic prescription is mentioned?

Upāsanā through saṃsmaraṇa—regular remembrance/meditation on the Divine’s Virāṭ form.