Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 140

Devanagari script

सर्वभक्षमभीप्संतस्तृप्ताः परधनं यथा । केचिदाहुरद्य एव श्लाघ्या सृष्टिस्तु वेधसः

Transliteration

sarvabhakṣamabhīpsaṃtastṛptāḥ paradhanaṃ yathā | kecidāhuradya eva ślāghyā sṛṣṭistu vedhasaḥ

Translation

Có kẻ nói: “Ngay hôm nay, tạo hóa của Đấng Tạo Hóa (Vedhas) thật đáng tán thán”—vì chúng sinh, dẫu đã no, vẫn thèm muốn ‘mọi thứ có thể nuốt’, như kẻ tham lam của cải người khác.

Word by Word

• सर्वभक्षम्: everything edible / all food
• सर्वभक्षम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + भक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वं भक्ष्यम्’ इति कर्मधारय-प्रायः (सर्वभक्ष = all-edible)

• अभीप्सन्तः: desiring
• अभीप्सन्तः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अभि + ईप्स् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (तृप्ताः)

• तृप्ताः: satisfied
• तृप्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तृप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• परधनम्: another’s wealth
• परधनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर + धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘परस्य धनम्’

• यथा: as, like
• यथा: Sambandha (Comparison)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमानार्थक-अव्यय

• केचित्: some (people)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• आहुः: they say
• आहुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्श-भूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• अद्य: today
• अद्य: Adhikarana (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात

• श्लाघ्या: praiseworthy
• श्लाघ्या: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: श्लाघ्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सृष्टिः)

• सृष्टिः: creation
• सृष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)

• वेधसः: of the Creator (Brahmā)
• वेधसः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (contextual attribution for Māheśvarakhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: Allegorical scene: beings with full bellies still reach for more, eyes fixed on others’ portions; a faint figure of Brahmā (Vedhas) in the background as the 'creator' whose world contains this paradox of desire.

Characters & Entities

• Vedhas (Brahmā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when materially ‘satisfied,’ craving persists; dharma restrains greed and envy, redirecting desire toward higher purpose.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as moral reflection within the ongoing narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse emphasizes ethical insight rather than a rite.