Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 135

Devanagari script

म्रियते यदि संग्रामे धातुर्दद्भोऽपयाचितम् । केचिद्युध्यत्सु वीरेषु सृक्किणी संलिहंति च

Transliteration

mriyate yadi saṃgrāme dhāturdadbho'payācitam | kecidyudhyatsu vīreṣu sṛkkiṇī saṃlihaṃti ca

Translation

“Nếu ‘chỗ nương’ chết trong chiến trận, thì ‘cái răng’ còn lại mà chẳng cần xin.” Và có kẻ—khi các dũng sĩ còn đang giao tranh—cứ liếm môi mình mãi.

Word by Word

• म्रियते: dies
• म्रियते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मृ (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• यदि: if
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय, शर्तबोधक (conditional particle: if)

• संग्रामे: in battle
• संग्रामे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• धातुः: a constituent / element / (here) a fighter/one of the group
• धातुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धातु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• दद्भः: Dadbh(a) (name/epithet; uncertain)
• दद्भः: Apposition (समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दद्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; पाठदुष्कर/दुर्लभ-रूप (uncertain lexeme)

• अपयाचितम्: unasked / not requested
• अपयाचितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अप + √याच् (धातु)
• Form: कृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• केचित्: some (people)
• केचित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अनिश्चितवाचक सर्वनाम (some)

• युध्यत्सु: while (they are) fighting
• युध्यत्सु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: कृदन्त, शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले (present active participle), पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन

• वीरेषु: among heroes
• वीरेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन

• सृक्किणी: the two corners of the mouth / lips
• सृक्किणी: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सृक्किणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन

• संलिहन्ति: lick
• संलिहन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-√लिह् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A speaker utters a cryptic proverb while nearby figures lick their lips, eyes fixed on the fighting—suggesting ghoulish anticipation; the battlefield continues behind them with fallen ‘supports’ and broken weapons.

Characters & Entities

• Warriors (vīrāḥ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It criticizes predatory delight in others’ suffering, implying that dharma requires compassion and self-control even amid conflict.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is specified.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.