Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71
Devanagari script
अंसमालिंग्य पाणिभ्यामुपविष्टो ह्यधोमुखः । सर्वे ते निष्प्रतीकारा दैत्याश्चंद्रमसा जिताः
Transliteration
aṃsamāliṃgya pāṇibhyāmupaviṣṭo hyadhomukhaḥ | sarve te niṣpratīkārā daityāścaṃdramasā jitāḥ
Translation
Ôm chặt hai vai bằng cả hai tay, hắn ngồi xuống, mặt cúi gằm. Tất thảy bọn quỷ ấy, không còn phương kế đối trị, đều bị Nguyệt thần khuất phục.
Word by Word
अंसम्shoulder
अंसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअंस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
आलिङ्ग्यhaving embraced
आलिङ्ग्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main action)
TypeVerb
Rootआ-लिङ्ग् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having embraced’
पाणिभ्याम्with (both) hands
पाणिभ्याम्:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), द्विवचन
उपविष्टः(he) sat / seated
उपविष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootउप-विश् (धातु) → उपविष्ट (कृदन्त-क्त)
Formभूतकालिक कृदन्त (Past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘seated’
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/कारणार्थक ‘indeed/for’
अधोमुखःdown-faced, with face lowered
अधोमुखः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअधस् + मुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अधः-मुख), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सर्वेall
सर्वे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
निष्प्रतीकाराःwithout remedy/defence, helpless
निष्प्रतीकाराः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिः + प्रतीकार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (निः-प्रतीकार), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
दैत्याःdemons (Daityas)
दैत्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चन्द्रमसाby the Moon (Candrama)
चन्द्रमसा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
जिताःdefeated
जिताः:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त-क्त)
Formभूतकालिक कृदन्त (Past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मणि भावे ‘defeated’
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: On a dim battlefield, a defeated daitya sits down, clasping his shoulders with both hands, head bowed; behind him other demons stand stunned, while Candra (Moon-deity) shines above as the victorious force.
Characters & Entities
M
Moon (Candramas)D
DaityasFAQs
When divine order prevails, adharma becomes niṣpratīkāra—incapable of response—leading to humility and collapse.
None; the emphasis is on Chandra’s victory in battle.
None.