Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61
Devanagari script
ग्रसनं कटिवस्त्रे तु यमं गृह्य बलोत्कटः । भ्रामयामास वेगेन संभ्रमाविष्टचेतसम्
Transliteration
grasanaṃ kaṭivastre tu yamaṃ gṛhya balotkaṭaḥ | bhrāmayāmāsa vegena saṃbhramāviṣṭacetasam
Translation
Bấy giờ Grasana, kẻ cuồng say sức lực, nắm lấy khố nơi eo của Yama mà quay cuồng dữ dội, khiến tâm trí Ngài rối loạn chấn động.
Word by Word
ग्रसनम्a seizing/grasping (hold)
ग्रसनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootग्रसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कटि-वस्त्रेat the waist-cloth
कटि-वस्त्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकटि (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कट्याः वस्त्रम्)
तुindeed/but
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
यमम्Yama
यमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गृह्यhaving seized
गृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seized)
बल-उत्कटःmighty/very strong
बल-उत्कटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (उत्कटं बलं यस्य/बलवान्)
भ्रामयामासwhirled (him) around
भ्रामयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु) [णिच्]
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative: 'made whirl')
वेगेनwith force/speed
वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
संभ्रम-आविष्ट-चेतसम्whose mind was seized by confusion
संभ्रम-आविष्ट-चेतसम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसंभ्रम (प्रातिपदिक) + आविष्ट (कृदन्त; आ+विश् धातु, क्त) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (संभ्रमेण आविष्टं चेतो यस्य)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced: Māheśvara-khaṇḍa narration to sages)
Visual Art Cues
Scene: Grasana grips Yama’s kati-vastra and spins him violently; Yama’s crown tilts, garlands flare outward, horses and chariot blur with circular motion lines; Yama’s face shows momentary disorientation.
Characters & Entities
G
GrasanaY
YamaFAQs
When strength becomes arrogance, it seeks to dominate even dharma’s guardian; Purāṇas caution that such defiance ends in correction and downfall.
No tīrtha is named in this verse.
None.