Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तत्र जागेश्वरं लिंगं गृत्वाथ विनिवेशितम् । बाल्यादुपलरूपं तद्वर्षावारिविशुद्विमत्

Transliteration

tatra jāgeśvaraṃ liṃgaṃ gṛtvātha viniveśitam | bālyādupalarūpaṃ tadvarṣāvāriviśudvimat

Translation

Tại đó, ta thỉnh một liṅga mang danh Jāgeśvara và cung kính an vị đúng nghi lễ. Từ thuở ấu thơ, nó vốn mang hình đá, và có sự thanh tịnh do nước mưa ban tặng.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (स्थानवाचक अव्यय/adverb of place)

• जागेश्वरम्: (the) Jāgeśvara
• जागेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जागेश्वर (प्रातिपदिक; जाग + ईश्वर)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; proper name used as qualifier

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गृत्वा: having taken
• गृत्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) → गृहीत्वा/गृत्वा (क्त्वान्त/absolutive)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; धातु: ग्रह् (to take)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (सम्बन्ध/अनन्तर्य सूचक particle)

• विनिवेशितम्: placed/installed
• विनिवेशितम्: Karma (Object described/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वि + नि + विश् (धातु) → विनिवेशित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थापितम्/placed’

• बाल्यात्: from childhood
• बाल्यात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: बाल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

• उपलरूपम्: stone-shaped
• उपलरूपम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उपल + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (stone-formed)

• तत्: that
• तत्: Anaphoric (Refers back)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• वर्षा: rainy season/rain
• वर्षा: Qualifier in compound
• Type: Noun
• Root: वर्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद)

• वारि: water
• वारि: Qualifier in compound
• Type: Noun
• Root: वारि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद)

• विशुद्धिमत्: having purity/very pure
• विशुद्धिमत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विशुद्धि + मत् (प्रातिपदिक; मतुप्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण (possessing purity)

Speaker

Kūrma

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jāgeśvara (liṅga)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: A King (nṛpa) addressed in the passage

Visual Art Cues

Scene: A youthful devotee installs a small stone liṅga named Jāgeśvara on a simple pedestal; monsoon rain has freshly washed the stone and the surrounding earth, creating a luminous, purified atmosphere.

Characters & Entities

• Jāgeśvara
• Śiva (as Liṅga)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Installing and honoring the Śiva-liṅga—even in simple form—invites sanctity and lasting spiritual consequence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A liṅga called Jāgeśvara is mentioned, but the verse does not specify a geographic tīrtha location.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga installation (viniveśa/pratiṣṭhā) and maintaining purity (here symbolized by rain-water cleansing) are implied.