Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

Devanagari script

संप्राप्य पुण्यसंभारैः प्राज्ञो वाराणसीं पुरीम् । न त्यजेत्सर्वभावेन महालाभैरपीरितः

Transliteration

saṃprāpya puṇyasaṃbhāraiḥ prājño vārāṇasīṃ purīm | na tyajetsarvabhāvena mahālābhairapīritaḥ

Translation

Nhờ tích tụ công đức mà đến được thành Vārāṇasī, bậc trí giả không nên rời bỏ nơi ấy bằng trọn tấm lòng; dẫu lợi lộc thế gian lớn lao cũng chớ để quyến rũ.

Word by Word

• संप्राप्य: having attained
• संप्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having attained’; उपसर्ग: सम्-, प्र-

• पुण्यसंभारैः: by stores of merit
• पुण्यसंभारैः: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: पुण्य + संभार (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे ‘pious accumulations’

• प्राज्ञः: a wise person
• प्राज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वाराणसीम्: Vārāṇasī
• वाराणसीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाराणसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पुरीम्: city
• पुरीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाराणसीम् इति विशेष्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (apposition)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• त्यजेत्: should abandon
• त्यजेत्: Kriya (Injunction/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• सर्वभावेन: entirely, with all one’s heart
• सर्वभावेन: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व + भाव (प्रातिपदिक; समास)
• Form: अव्ययीभाव-समास; तृतीया-प्रयोगार्थे अव्ययवत् (adverbial: ‘with all one’s being/entirely’)

• महालाभैः: by great gains
• महालाभैः: Karana (Cause/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: महा + लाभ (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (‘great gains’)

• अपि: even
• अपि: Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपवाद-अव्यय (particle: ‘even/also’)

• ईरितः: praised, urged (by)
• ईरितः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईरित (कृदन्त; √ईर्/ईरय् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘praised/urged’

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Muni (unnamed sage)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the teaching that reaching Kāśī is due to amassed merit and that the wise do not abandon her even for great gains.

Characters & Entities

• Vārāṇasī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is attained by great merit and should be valued above material advantage; spiritual opportunity outweighs worldly profit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vārāṇasī (Kāśī), praised as a uniquely meritorious city to reach and remain in.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is stated; the instruction is an ethical-spiritual resolve: do not forsake Kāśī even for major gains.