Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

Devanagari script

भक्ताश्चतुर्मुखेशस्य चतुराननवद्दिवि । पूज्यंते सुरसंघातैः सर्वभोगसमन्विताः

Transliteration

bhaktāścaturmukheśasya caturānanavaddivi | pūjyaṃte surasaṃghātaiḥ sarvabhogasamanvitāḥ

Translation

Trên cõi trời, các tín đồ của Caturmukheśa được tôn kính như Brahmā bốn mặt; được chư thiên hội chúng thờ phụng và đầy đủ mọi lạc thú.

Word by Word

• भक्ताः: devotees
• भक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), बहुवचन

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• चतुर्मुखेशस्य: of Caturmukheśa
• चतुर्मुखेशस्य: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चतुर्-मुख-ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

• चतुराननवत्: like (one) four-faced
• चतुराननवत्: Avyaya (Modifier/अव्यय)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्-आनन-वत् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: अव्ययवत्-प्रयोगः; ‘वत्’ प्रत्ययान्त, अव्ययतुल्यं विशेषणम्; उपमानवाचक (like having four faces)

• दिवि: in heaven
• दिवि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (द्यौः), सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन

• पूज्यन्ते: are worshipped
• पूज्यन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; कर्मणि प्रयोग (are worshipped)

• सुरसंघातैः: by hosts of gods
• सुरसंघातैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुर-संघात (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां संघाताः)

• सर्वभोगसमन्विताः: endowed with all enjoyments
• सर्वभोगसमन्विताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-भोग-समन्वित (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), बहुवचन; ‘भक्ताः’ इति विशेषण; तृतीया-तत्पुरुषार्थकः (सर्वैः भोगैः समन्विताः = endowed with all enjoyments)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Caturmukheśa/Caturmukheśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: In a celestial court, devotees of Caturmukheśa are received by hosts of devas, honored like Brahmā, adorned and enjoying every auspicious delight.

Characters & Entities

• Caturmukheśa/Caturmukheśvara
• Devas (suras)
• Brahmā (implied by caturānana)
• Svarga (divi)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion to Śiva in Kāśī yields exalted honor and divine recognition, culminating in heavenly esteem.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Caturmukheśvara-liṅga and the devotional merit connected with it.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhakti and worship of Caturmukheśa; the verse states the resulting merit (phala) rather than a detailed rite.