Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 13

Devanagari script

सनारुणाथ तल्लिंगं तेन तत्र समर्चितम् । चिरकालीन लिंगस्य कृतं नामापि सान्वयम्

Transliteration

sanāruṇātha talliṃgaṃ tena tatra samarcitam | cirakālīna liṃgasya kṛtaṃ nāmāpi sānvayam

Translation

Bấy giờ, ngài thờ phụng liṅga ấy ngay tại đó, cùng với arghya và các phẩm vật cúng dường khác. Và đối với liṅga cổ xưa ấy, ngài cũng thiết lập danh xưng, kèm theo thánh tích và dòng truyền thừa của truyền thống.

Word by Word

• स: with
• स: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय/उपसर्गसदृश)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with) — ‘स-’ उपसर्गवत् प्रयोग

• नारुणा: with (non-)reddish (substance)
• नारुणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: न + अरुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘नारुणा’ = न अरुणा (not reddish) / अथवा पाठभेदे ‘स-अरुणा’ (with redness) सम्भव; सन्दर्भानुसार विशेषण

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरार्थक (then)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तेन: by him
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• समर्चितम्: was worshipped
• समर्चितम्: Kriya (Passive predicate/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: √अर्च् (धातु) उपसर्ग: सम् + क्त (कृदन्त)
• Form: क्तान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि: ‘was duly worshipped’

• चिरकालीन: ancient, long-standing
• चिरकालीन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चिर + कालीन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे विशेषण; ‘चिरस्य कालस्य’ इति तत्पुरुषभाव (long-time/ancient)

• लिङ्गस्य: of the liṅga
• लिङ्गस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• कृतम्: was made
• कृतम्: Kriya (Passive predicate/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: √कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्तान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि: ‘was made’

• नाम: name
• नाम: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-कार (also)

• स: with
• स: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय/उपसर्गसदृश)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with) — ‘स-’

• अन्वयम्: lineage/connection
• अन्वयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अन्वय’ = lineage/connection

Speaker

Skanda (narration; deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Newly named ancient liṅga in Kāśī (name not specified in provided verses)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: The sage performs worship to the small ancient liṅga with arghya vessel, flowers, bilva leaves; then gestures as if proclaiming a name; attendants or local people begin to gather, marking the birth of a shrine tradition.

Characters & Entities

• muni (sage)
• Śiva liṅga
• offerings (arghya etc.)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When a sacred form is revealed, it should be honored through pūjā and preserved through name and tradition for the welfare of future devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ānandakānana in Kāśī, where the discovered liṅga becomes ritually established.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pūjā with arghya and related offerings is implied as the proper response to a revealed shrine.