Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22

Devanagari script

गृहक्रीडनकं मे सौ यदि भूयात्कथंचन । तदापरस्य सौख्यस्य निधानं स्यामसंशयम्

Transliteration

gṛhakrīḍanakaṃ me sau yadi bhūyātkathaṃcana | tadāparasya saukhyasya nidhānaṃ syāmasaṃśayam

Translation

Nếu bằng cách nào đó Ngài có thể trở thành một bạn chơi nhỏ bé của con trong nhà, thì chắc chắn con sẽ trở thành kho tàng của hạnh phúc vô song.

Word by Word

• गृहक्रीडनकम्: a plaything/toy for the house (house-toy)
• गृहक्रीडनकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक) + क्रीडनक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गृहस्य क्रीडनकम्)

• मे: of me / my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम (genitive)

• सौ: he (that one)
• सौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सः (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1), एकवचन, पुल्लिङ्ग; सर्वनाम (deictic)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Logical connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्तार्थक-समुच्चय (conditional particle)

• भूयात्: should become / might be
• भूयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कथंचन: somehow / in some way
• कथंचन: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कथंचन (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनिश्चितार्थक-अव्यय (indefinite adverb)

• तदा: then
• तदा: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• अपरस्य: of another / of the other
• अपरस्य: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषण

• सौख्यस्य: of happiness
• सौख्यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सौख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• निधानम्: a repository / source
• निधानम्: Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: निधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• स्याम्: I would be / may I be
• स्याम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• असंशयम्: undoubtedly / without doubt
• असंशयम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः; नपुंसक-एकवचन-द्वितीया रूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya (context)

Visual Art Cues

Scene: A devotee imagines the deity as a small playmate within the home courtyard—simple domestic setting transformed into sacred space by presence and affection.

Characters & Entities

• Skanda
• Agastya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It sanctifies household life by portraying divine companionship as the source of the highest joy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader Kāśī Māhātmya frames the teaching; no particular tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is aspirational, expressing longing for divine presence within domestic life.