Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 16

Devanagari script

अथ सा नर्मदा पुण्या विधिपूर्वां प्रतिष्ठितिम् । व्यधात्पिलिपिलातीर्थे त्रिविषिष्टपसमीपतः

Transliteration

atha sā narmadā puṇyā vidhipūrvāṃ pratiṣṭhitim | vyadhātpilipilātīrthe triviṣiṣṭapasamīpataḥ

Translation

Rồi bấy giờ, Narmadā thánh khiết đã cử hành nghi thức an vị theo đúng pháp truyền thống tại Pilipilā Tīrtha, gần nơi cư ngụ của Ba Mươi Ba vị thiên thần.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: atha (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक: सर्वनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• नर्मदा: Narmadā
• नर्मदा: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: narmadā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पुण्या: holy
• पुण्या: Karta (Qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: puṇyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (नर्मदा-विशेषण)

• विधिपूर्वाम्: preceded by due rite; according to rule
• विधिपूर्वाम्: Karma (Qualifier of object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: vidhi + pūrvā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (विधिना पूर्वा/विधिपूर्वकः)

• प्रतिष्ठितिम्: establishment, installation
• प्रतिष्ठितिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: pratiṣṭhiti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• व्यधात्: she performed/established
• व्यधात्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √dhā (धा धातु) + वि (उपसर्ग)
• Form: लुङ् (Aorist/अङ्गतकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पिलिपिलातीर्थे: at the Pilipilā ford/sacred place
• पिलिपिलातीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pilipilā + tīrtha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पिलिपिलायाः तीर्थम्)

• त्रिविषिष्टपसमीपतः: from near (the place) of the three distinguished ascetics/penances
• त्रिविषिष्टपसमीपतः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: tri + viśiṣṭa + pa (प्रातिपदिक) + samīpatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb: from near); समासः—तत्पुरुषः (त्रिभिः विशिष्टैः पाभिः/पैः? 'त्रिविषिष्टप' इति पाठे अर्थः: त्रिविषिष्ट-तपः/तपस्वि-विशेषः; 'समīपतः' = समीपात्)

Speaker

Skanda (narrating)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pilipilā Tīrtha

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: At a named Kāśī tīrtha: Narmadā (as river-goddess) performs a formal liṅga-pratiṣṭhā beside a sacred water-spot; devas (the Thirty-Three) appear nearby, witnessing; priests conduct homa and abhiṣeka.

Characters & Entities

• Narmadā
• Pilipilā Tīrtha
• Triviṣiṣṭapa (the Thirty-Three gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Properly performed worship (vidhi) at a powerful tīrtha becomes especially fruitful and sanctifying.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Pilipilā Tīrtha in the Kāśī sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vidhi-pūrvā pratiṣṭhā—performing the liṅga installation according to prescribed ritual procedure.