Adhyaya 41
Skanda thuyết với một vị hiền triết và mở ra chủ đề “Gaṅgeśvara-samudbhava”, tôn Gaṅgeśvara như một liṅga mà chỉ cần được nghe và tưởng niệm cũng đem lại công đức như hành hương tirtha, tương đương tắm sông Gaṅgā. Bối cảnh đặt quanh Cakrapuṣkariṇī-tīrtha và khu rừng Ānandakānana, nhấn mạnh uy lực kṣetra-prabhāva vô song của Kāśī dưới sự che chở của Śambhu. Chương này nhắc lại quả báo thù thắng của việc lập đặt liṅga (liṅga-pratiṣṭhā) tại Kāśī, và kể rằng chính Gaṅgā đã an lập một liṅga cát tường ở phía đông Viśveśa. Darśana Gaṅgeśvara-liṅga ấy được nói là hiếm có ngay tại Kāśī; ai lễ bái vào tithi Daśaharā thì tội lỗi tích tụ qua nhiều đời liền được tiêu giảm tức thời. Lại nêu điều kiện về sau trong Kali-yuga: liṅga trở nên “guptra-prāya” (hầu như ẩn khuất), khiến việc được thấy càng hiếm; tuy vậy, darśana vẫn là nhân của phước đức, ngang với được thấy Gaṅgā trực tiếp. Phalaśruti kết luận rằng nghe māhātmya của Gaṅgeśa ngăn rơi vào quả báo địa ngục, tích tụ công đức và giúp thành tựu điều người nghe hằng quán niệm.
Shlokas
Verse 1
स्कंद उवाच । पार्वतीशस्य महिमा कथितस्ते मयानघ । मुने निशामयेदानीं गंगेश्वरसमुद्भवम्
Skanda nói: “Hỡi người vô nhiễm, ta đã kể cho ông về uy đức của Pārvatīśa (Śiva). Nay, hỡi bậc hiền triết, hãy lắng nghe chuyện nguồn gốc của Gaṅgeśvara.”
Verse 2
यं श्रुत्वा यत्रकुत्रापि गंगास्नानफलं लभेत् । चक्रपुष्करिणीतीर्थं यदा गंगा समागता
“Nghe chuyện ấy—dù ở bất cứ nơi đâu—cũng được phước như tắm trong sông Gaṅgā. (Đó là lúc) Gaṅgā đến thánh địa tắm gội mang tên Cakrapuṣkariṇī.”
Verse 3
तेन दैलीपिना सार्धमस्मिन्नानंदकानने । क्षेत्रप्रभावमतुलं ज्ञात्वा शंभुपरिग्रहात्
“Cùng với Dailīpina ấy, tại khu rừng hoan hỷ Ānandakānana này, sau khi thấu rõ uy lực vô song của thánh địa—vì nơi ấy được Śambhu (Śiva) nắm giữ và thừa nhận…”
Verse 4
स्मृत्वा लिंगप्रतिष्ठायाः काश्यां लोकोत्तरं फलम् । गंगया स्थापितं लिंगं विश्वेशात्पूर्वतः शुभम्
Nhớ đến quả phúc siêu thế của việc an lập Śiva-liṅga tại Kāśī, sông Hằng đã dựng một liṅga cát tường ở phía đông của Viśveśa.
Verse 5
गंगेश्वरस्य लिंगस्य काश्यां दृष्टिः सुदुर्लभा । तिथौ दशहरायां च यो गंगेशं समर्चयेत्
Tại Kāśī, được chiêm bái (darśana) liṅga Gaṅgeśvara là điều vô cùng hiếm có. Và ai vào tithi Daśaharā mà thành kính phụng thờ Gaṅgeśa…
Verse 6
तस्य जन्मसहस्रस्य पापं संक्षीयते क्षणात् । कलौ गंगेश्वरं लिंगं गुप्तप्रायं भविष्यति
Tội lỗi tích tụ qua ngàn kiếp của người ấy liền bị tiêu trừ trong khoảnh khắc. Nhưng trong thời Kali, liṅga Gaṅgeśvara sẽ phần nhiều bị ẩn khuất.
Verse 7
तस्य संदर्शनं पुंसां जायते पुण्यहेतवे । दृष्टं गंगेश्वरं लिंगं येन काश्यां सुदुर्लभम्
Darśana của Ngài khởi lên cho con người như một nhân duyên tạo phúc. Người nào đã được thấy liṅga Gaṅgeśvara—vốn cực hiếm để chiêm bái tại Kāśī—…
Verse 8
प्रत्यक्षरूपिणी गंगा तेन दृष्टा न संशयः । कलौ सुदुर्लभा गंगा सर्वकल्मषहारिणी
Người ấy hẳn đã được thấy sông Hằng, Đấng hiện hữu trong hình tướng rõ ràng; điều này không còn nghi ngờ. Trong Kali-yuga, sông Hằng—Đấng tẩy trừ mọi cấu uế—thật khó được tiếp cận trọn vẹn.
Verse 9
भविष्यति न संदेहो मित्रावरुणनंदन । ततोपि तिष्ये संप्राप्ते काश्यत्यंतं सुदुर्लभा
Điều ấy chắc chắn sẽ xảy ra, không còn nghi ngờ gì, hỡi con của Mitra và Varuṇa. Và khi thời kỳ Tiṣya đến, Kāśī sẽ trở nên vô cùng khó đạt tới (khó được tiếp cận).
Verse 10
ततोपि दुर्लभं काश्यां लिंगं गंगेश्वराभिधम् । यस्य संदर्शनं पुंसां भवेत्पापक्षयाय वै
Ở Kāśī, còn hiếm hơn nữa là Liṅga mang danh Gaṅgeśvara; bởi chỉ cần người đời được chiêm bái một lần thôi, quả thật trở thành nhân duyên diệt trừ tội lỗi.
Verse 11
श्रुत्वा गंगेश माहात्म्यं न नरो निरयी भवेत् । लभेच्च पुण्यसंभारं चिंतितं चाधिगच्छति
Nghe về đại oai đức của Gaṅgeśa, người ấy không còn bị định vào địa ngục; liền được tích tụ công đức, và cũng đạt được điều mình thầm nguyện trong tâm.
Verse 91
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुथें काशीखंड उत्तरार्धे गंगेश्वरमहिमाख्यानं नामैकनवतितमोऽध्यायः
Như vậy, trong Skanda Mahāpurāṇa tôn kính—thuộc Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, phần thứ tư, trong Uttarārdha của Kāśīkhaṇḍa—kết thúc chương mang tên “Tường thuật về vinh quang của Gaṅgeśvara”, tức adhyāya thứ chín mươi mốt.