Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 56

Devanagari script

पिशाच ते पिशाचत्वं तीर्थस्यास्य प्रभावतः । कपर्दीशेक्षणादद्य क्षणात्क्षीणं विनंक्ष्यति

Transliteration

piśāca te piśācatvaṃ tīrthasyāsya prabhāvataḥ | kapardīśekṣaṇādadya kṣaṇātkṣīṇaṃ vinaṃkṣyati

Translation

Hỡi piśāca, nhờ uy lực của thánh địa (tīrtha) này—và chỉ bởi một ánh nhìn của Kapardīśa—bản tính piśāca của ngươi hôm nay sẽ mòn tan và biến mất trong khoảnh khắc.

Word by Word

• पिशाच: O piśāca
• पिशाच: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पिशाच (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन — Vocative singular (address)

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular (your)

• पिशाचत्वम्: piśāca-hood/state of being a piśāca
• पिशाचत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिशाचत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular

• तीर्थस्य: of the tīrtha
• तीर्थस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular (of the sacred ford)

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive qualifier/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular; विशेषण (of tīrtha)

• प्रभावतः: by the power (of)
• प्रभावतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) — ‘because of/by the power of’

• कपर्दीश: of Kapardīśa (Śiva)
• कपर्दीश: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कपर्दी-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular; समास: कपर्दिनः ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष) = Lord Kapardī (Śiva)

• ईक्षणात्: from (his) glance
• ईक्षणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Ablative singular (from/through the sight)

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• क्षणात्: in an instant
• क्षणात्: Kala (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Ablative singular (in a moment)

• क्षीणम्: wasted away/diminished
• क्षीणम्: Karta (Predicate complement/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: √क्षि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — past participle used predicatively

• विनंक्ष्यति: will vanish
• विनंक्ष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-√नश् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — it will perish

Speaker

A muni/tapasvī (within Skanda’s narration; exact name not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vimalodā-saras (with Kapardīśa-darśana)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: The sage assures the piśāca that by bathing in the tīrtha and by Kapardīśa’s glance, the piśāca-nature will vanish instantly.

Characters & Entities

• Piśāca
• Kapardīśa (Śiva)
• Tīrtha (Vimalodaka Saras implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In Kāśī’s sacred geography, Śiva’s grace and tīrtha-prabhāva are depicted as instantly transformative, even for non-human afflicted states.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ‘this tīrtha’ refers to the Vimaloda/Vimalodaka Saras mentioned immediately prior.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, snāna at the tīrtha coupled with devotion to Kapardīśa (Śiva) for removal of piśāca-doṣa.