Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

सर्वदा यत्र सर्वाणि दशम्यादिदिनत्रयम् । तिष्ठंति तीर्थवर्याणि निजनैर्मल्यहेतवे

Transliteration

sarvadā yatra sarvāṇi daśamyādidinatrayam | tiṣṭhaṃti tīrthavaryāṇi nijanairmalyahetave

Translation

Tại đó, vào mọi thời, các tīrtha tối thắng an trụ suốt ba ngày bắt đầu từ ngày Daśamī, vì sự thanh tịnh của chính mình.

Word by Word

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; नित्यत्ववाचक (always)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक सम्बन्ध (where)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण

• दशम्यादिदिनत्रयम्: the three days beginning with the tenth (lunar day)
• दशम्यादिदिनत्रयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दशमी (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुष: दशम्याः आदिः यस्य तत् (starting with the tenth) + दिनत्रयम् (three days)

• तिष्ठन्ति: remain / stay
• तिष्ठन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• तीर्थवर्याणि: the excellent sacred places
• तीर्थवर्याणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्मधारय: वर्याणि तीर्थाणि (excellent tīrthas)

• निजनैर्मल्यहेतवे: for the cause of one’s own purity
• निजनैर्मल्यहेतवे: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: निज (प्रातिपदिक) + नैर्मल्य (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; तत्पुरुष: निजस्य नैर्मल्यस्य हेतुः (cause of one’s purity)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañcanada (Daśamī-ādi tithi-traya)

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Three-day festival-like ghat scene: banners, lamps, and orderly pilgrims; subtle divine presences representing ‘foremost tīrthas’ lingering near the waters, as if resting there for purification.

Characters & Entities

• Daśamī (tithi)
• Pañcanada Tīrtha (contextual)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time and sacred place interlock: specific tithis intensify tīrtha-presence and purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The convergence-place of ‘tīrtha-varyas,’ understood in context as the Pañcanada tīrtha region in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

A three-day observance tied to the tithi beginning with Daśamī, ideally involving tīrtha-sevā such as snāna.