Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 12

Devanagari script

ततस्तीर्थं महालक्ष्म्या महापुण्यफलप्रदम् । तत्राभ्यर्च्य महालक्ष्मीं निर्वाणकमलां लभेत्

Transliteration

tatastīrthaṃ mahālakṣmyā mahāpuṇyaphalapradam | tatrābhyarcya mahālakṣmīṃ nirvāṇakamalāṃ labhet

Translation

Rồi đến tirtha của Mahālakṣmī, ban tặng quả phúc của đại công đức. Ai phụng thờ Mahālakṣmī tại đây sẽ nhận được đóa sen giải thoát, sen của niết-bàn.

Word by Word

• ततः: then; thereafter
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अपादानार्थक-अव्यय (then; from there)

• तीर्थम्: a sacred ford; tīrtha
• तीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• महालक्ष्म्याः: of Mahālakṣmī
• महालक्ष्म्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• महापुण्यफलप्रदम्: bestowing the fruit of great merit
• महापुण्यफलप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा + पुण्य + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (महद् पुण्यं; तस्य फलम्; तत् प्रददाति); विशेषणम् (तीर्थम्)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय

• अभ्यर्च्य: having worshipped
• अभ्यर्च्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: अभि + अर्च् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/absolutive); धातुः अर्च् (to worship) उपसर्गः अभि; ‘having worshipped’

• महालक्ष्मीम्: Mahālakṣmī
• महालक्ष्मीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महालक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• निर्वाणकमलाम्: the ‘Nirvāṇa-Kamalā’ (liberation-lotus; epithet/boon)
• निर्वाणकमलाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निर्वाण + कमला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारय (निर्वाणरूपा कमला)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन; धातुः लभ् (to obtain)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahālakṣmī-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A serene tīrtha with a small shrine of Mahālakṣmī; devotees offer lotuses and lamps; above, a symbolic lotus of liberation opens, suggesting nirvāṇa-kamalā.

Characters & Entities

• Mahālakṣmī
• Mahālakṣmī-tīrtha
• Kāśī (Varanasi)
• Nirvāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Merit (puṇya) and prosperity are ultimately oriented toward liberation; devotion to the Goddess at a holy site is said to culminate in mokṣa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahālakṣmī-tīrtha in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhyarcana—formal worship/adoration of Mahālakṣmī at the tīrtha.