Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

राज्ञ्युवाच । अवधेहि धरानाथ कथयामि यथातथम् । व्रतस्यास्य विधानं च फलं चाभीष्टदेवताम्

Transliteration

rājñyuvāca | avadhehi dharānātha kathayāmi yathātatham | vratasyāsya vidhānaṃ ca phalaṃ cābhīṣṭadevatām

Translation

Hoàng hậu thưa: “Xin lắng nghe, hỡi chúa tể của đất; thiếp sẽ nói đúng như thật—nghi thức của lời nguyện này và quả báo của nó, đưa đến vị thần hộ mệnh mà người hằng ước nguyện.”

Word by Word

• राज्ञी: the queen
• राज्ञी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज्ञी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) लिट्
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada; ‘said’

• अवधेहि: listen
• अवधेहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + धा (धातु) लोट्
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada; ‘listen/attend’

• धरानाथ: O lord of the earth
• धरानाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: धरा (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; Vocative singular; ‘lord of the earth’

• कथयामि: I will tell
• कथयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु, नामधातु) लट्
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada; ‘I tell’

• यथा-तथम्: as it really is
• यथा-तथम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + तथा (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययसमास; adverb ‘just as it is / truly’

• व्रतस्य: of the vow
• व्रतस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular ‘of the vow’

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular ‘of this’

• विधानम्: procedure, ordinance
• विधानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय; ‘and’

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय; ‘and’

• अभीष्ट-देवताम्: the desired deity
• अभीष्ट-देवताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक) + देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular; ‘the desired deity’

Speaker

Rājñī (the Queen)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājā (धरानाथ)

Visual Art Cues

Scene: The queen addresses the king with composed authority, promising a truthful account of the vow’s method and fruit; a small shrine lamp and manuscript symbolize transmission of dharma.

Characters & Entities

• King
• Iṣṭa-devatā (desired deity)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right practice (vidhāna) joined to clear intention yields spiritual fruit, culminating in the grace/attainment of one’s chosen deity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction belongs to the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered dharma and pilgrimage framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

It announces that the vrata’s method and fruits will be taught; the detailed steps come in subsequent verses.