Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

Devanagari script

वरं स्मरंती सा गौर्या विद्याधरकुमारिका । विज्ञाय तं प्रमत्तं च सुसुप्तं चातिनिर्भयम्

Transliteration

varaṃ smaraṃtī sā gauryā vidyādharakumārikā | vijñāya taṃ pramattaṃ ca susuptaṃ cātinirbhayam

Translation

Nàng thiếu nữ Vidyādhara xinh đẹp ấy, nhớ đến người chồng đã chọn của mình, nhận ra rằng hắn đang bất cẩn, ngủ say và hoàn toàn không sợ hãi.

Word by Word

• वरम्: a boon / the excellent one (desired)
• वरम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्मरन्ती: remembering
• स्मरन्ती: Karta (Participial)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) → स्मरन्ती (शतृ/वर्तमान कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि शतृ-प्रत्यय (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सा: she
• सा: Karta
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• गौर्याः: of Gaurī
• गौर्याः: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: गौरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• विद्याधरकुमारिका: a Vidyādhara maiden
• विद्याधरकुमारिका: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: विद्याधर+कुमारिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः विद्याधराणां कुमारिका (a Vidyādhara maiden)

• विज्ञाय: having understood/known
• विज्ञाय: Pūrvakāla-kriyā
• Type: Indeclinable
• Root: वि+ज्ञा (धातु) → विज्ञाय (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)

• तम्: him
• तम्: Karman
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• प्रमत्तम्: careless, intoxicated
• प्रमत्तम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: प्र+मद् (धातु) → प्रमत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• सुसुप्तम्: fast asleep
• सुसुप्तम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सु+सुप्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘well asleep’

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• अतिनिर्भयम्: very fearless
• अतिनिर्भयम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: अति+निर्भय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गपूर्वक-समासः (very fearless)

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context; exact speaker not shown in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A fair Vidyādhara maiden, thinking of her chosen bridegroom, notices the dangerous figure is reckless, deeply asleep, and unafraid—an opening for action.

Characters & Entities

• Vidyādhara-kumārikā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Discernment (vijñāna) in a moment of danger becomes the turning point—wisdom precedes protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named in this verse; it continues the Kāśīkhaṇḍa narrative within Kāśī’s sacred frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.