Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9

Devanagari script

धर्मार्थैधितकोशश्च समृद्धबलवाहनः । सुभगश्च सुरूपश्च सुमेधाः सुप्रजाश्रयः

Transliteration

dharmārthaidhitakośaśca samṛddhabalavāhanaḥ | subhagaśca surūpaśca sumedhāḥ suprajāśrayaḥ

Translation

Kho tàng của Ngài hưng thịnh nhờ dharma và của cải chân chính; binh lực cùng xa giá đều sung túc. Phúc hậu và tuấn mỹ, Ngài trí tuệ sáng suốt và là nơi nương tựa của người hiền.

Word by Word

• धर्मार्थैधितकोशः: whose treasury is enriched by dharma and wealth
• धर्मार्थैधितकोशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + एधित (एध् धातु, क्त) + कोश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (धर्मार्थाभ्यां एधितः कोशः यस्य = whose treasury is increased by dharma and artha)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• समृद्धबलवाहनः: having abundant strength and conveyances/army
• समृद्धबलवाहनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: समृद्ध (सम्-ऋध् धातु, क्त) + बल (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (समृद्धं बलं वाहनं च यस्य/समृद्धबल-वाहनः)

• सुभगः: fortunate, charming
• सुभगः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुभग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• सुरूपः: handsome, well-formed
• सुरूपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुरूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• सुमेधाः: very intelligent
• सुमेधाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुमेधस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मेधस्-शब्दः (प्रथमा एकवचन: मेधाः)

• सुप्रजाश्रयः: support/refuge of good people/offspring
• सुप्रजाश्रयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + प्रजा (प्रातिपदिक) + आश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष (सुप्रजायाः आश्रयः = refuge/support of good subjects/offspring)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A prosperous yet restrained royal scene: full treasury and orderly forces in the background, but the focus is the ruler offering protection and patronage to good people—scholars, ascetics, and pilgrims—under the shadow of Kāśī’s temples.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity becomes auspicious when rooted in dharma and used to protect and support worthy people.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is specified; the Kāśī Khaṇḍa context frames righteous prosperity within the sacred geography of Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.