Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

Devanagari script

तन्मयं पश्यतो विश्वं तव भूपालसत्तम । दर्शनं प्राप्य शुभदं शुचित्वमगमं परम्

Transliteration

tanmayaṃ paśyato viśvaṃ tava bhūpālasattama | darśanaṃ prāpya śubhadaṃ śucitvamagamaṃ param

Translation

Hỡi bậc vương giả tối thượng, vì ngài thấy toàn thể vũ trụ thấm nhuần bởi Ngài, nên ngài đã đạt được kiến giải cát tường; nhờ đó mà đến sự thanh tịnh tối thượng.

Word by Word

• तन्मयम्: consisting of Him, pervaded by That
• तन्मयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — qualifying विश्वम्

• पश्यतः: of (you) seeing
• पश्यतः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: पश्य् (धातु) → पश्यत् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन — ‘of you who are seeing’

• विश्वम्: the universe
• विश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन — pronoun ‘your’

• भूपालसत्तम: O best of kings
• भूपालसत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूपाल + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन — vocative

• दर्शनम्: vision, sight
• दर्शनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having obtained’

• शुभदम्: bestowing auspiciousness
• शुभदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ + द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — qualifying दर्शनम्

• शुचित्वम्: purity
• शुचित्वम्: Karma (Result-object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुचि + त्व (तद्धित-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — abstract noun

• अगमम्: I attained
• अगमम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लुङ् (अorist/भूत), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘I attained/went’ (speaker: नारद)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — qualifying शुचित्वम्

Speaker

Nārada (continuing speech)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The king (bhūpāla-sattama)

Visual Art Cues

Scene: The king’s inner vision is depicted: the city, river, people, and sky appear suffused with a single divine radiance; Nārada’s words hover like a blessing; the king’s aura becomes clear and luminous, symbolizing purity.

Characters & Entities

• King (bhūpāla-sattama)
• The Lord (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeing the world as permeated by the Divine leads to auspicious realization and inner purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśī context is implicit; this verse itself focuses on spiritual vision rather than naming a site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes the fruit (purity) of right perception and devotion.