Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

Devanagari script

विना मुकुंदं गोविदं परमानंदमच्युतम् । नान्यो जप्येतमन्येत न भज्येत जनैः क्वचित्

Transliteration

vinā mukuṃdaṃ govidaṃ paramānaṃdamacyutam | nānyo japyetamanyeta na bhajyeta janaiḥ kvacit

Translation

Ngoài Mukunda—Govinda, Đấng An Lạc Tối Thượng, Acyuta—không ai khác từng được xem là đáng để trì japa, cũng chẳng được người đời thờ phụng ở bất cứ nơi đâu.

Word by Word

• विना: without; except
• विना: Apadana (अपादान/Exclusion)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अपादानार्थक-अव्ययम् (preposition-like indeclinable governing accusative)

• मुकुन्दम्: Mukunda (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
• मुकुन्दम्: Apadana (अपादान/Object of विना)
• Type: Noun
• Root: मुकुन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• गोविन्दम्: Govinda
• गोविन्दम्: Apadana (अपादान/Object of विना; appositional)
• Type: Noun
• Root: गोविन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• परमानन्दम्: supreme bliss (one)
• परमानन्दम्: Apadana (अपादान/Object of विना; appositional)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (‘supreme bliss’)

• अच्युतम्: Acyuta
• अच्युतम्: Apadana (अपादान/Object of विना; appositional)
• Type: Noun
• Root: अच्युत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपातः (negation particle)

• अन्यः: another (any other deity/person)
• अन्यः: Karta (कर्ता/Subject of जप्येत)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• जप्येत: should be recited/meditated upon (as mantra)
• जप्येत: Kriya (क्रिया/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: √जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपातः

• मन्येत: should think/consider
• मन्येत: Kriya (क्रिया/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: √मन् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम् (Active), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपातः

• भज्येत: should be worshipped
• भज्येत: Kriya (क्रिया/Finite verb)
• Type: Verb
• Root: √भज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• जनैः: by people
• जनैः: Karana (करण/Agent in passive; ‘by people’)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• क्वचित्: ever; anywhere
• क्वचित्: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/Place-Time)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्ययम् (indefinite adverb: ‘ever/anywhere’)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narrative, typically Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee community gathered for nāma-japa, with a central image of Mukunda holding śaṅkha-cakra-gadā-padma; other deity icons remain respectfully in the periphery, emphasizing single-pointed focus.

Characters & Entities

• Mukunda
• Govinda
• Acyuta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Single-pointed devotion: keep japa and worship centered on Mukunda/Govinda as the highest refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s sacred narrative frame (Kāśīkhaṇḍa), portraying a realm where Viṣṇu-nāma and worship dominate.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāma-japa and bhajana directed to Mukunda/Govinda/Acyuta.