Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पार्वत्युवाच । वीरेशस्य महेशान श्रूयते महिमा महान् । परां सिद्धिं परोपतुस्तत्र सिद्धाः परः शताः

Transliteration

pārvatyuvāca | vīreśasya maheśāna śrūyate mahimā mahān | parāṃ siddhiṃ paropatustatra siddhāḥ paraḥ śatāḥ

Translation

Pārvatī thưa: “Bạch Maheśāna, vinh quang của Vīreśa thật lớn lao như người đời truyền tụng. Tại đó, sau khi chứng đắc siddhi tối thượng, hơn một trăm bậc Siddha đã đạt đến cảnh giới tối thượng.”

Word by Word

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• वीरेशस्य: of Vīreśa
• वीरेशस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वीरेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—वीर + ईश (षष्ठी-तत्पुरुष)

• महेशान: O Maheśāna
• महेशान: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महेशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• श्रूयते: is heard / is said
• श्रूयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• महिमा: glory
• महिमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महिमा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying महिमा)

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying सिद्धिम्)

• सिद्धिम्: attainment, perfection
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• परः: other / further
• परः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying शताः)

• उपतुः: approached / came near
• उपतुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप + इ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• सिद्धाः: Siddhas (perfected beings)
• सिद्धाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• शताः: hundreds
• शताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Speaker

Pārvatī

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vīreśa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Maheśāna (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī, seated beside Maheśāna, speaks of the famed Vīreśa-liṅga; in the background, a vision of Siddhas—more than a hundred—rising in luminous ascent from Kāśī’s sacred precincts.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Maheśāna (Śiva)
• Vīreśa/Vīreśvara
• Siddhas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse frames Vīreśvara as a powerful Kāśī-sthala where perfected beings attain supreme realization.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vīreśvara (Vīreśa) in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it introduces the topic by praising the site’s siddhi-bestowing greatness.