Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 38

Devanagari script

तत्र यो भोजयेद्विप्रान्यतिनोथ तपस्विनः । सिक्थे सिक्थे लभेत्सोथ वाजपेयफलं स्फुटम्

Transliteration

tatra yo bhojayedviprānyatinotha tapasvinaḥ | sikthe sikthe labhetsotha vājapeyaphalaṃ sphuṭam

Translation

Tại đó, ai cúng dường ẩm thực cho các brāhmaṇa, yati hay người tu khổ hạnh—mỗi miếng mỗi phần—ắt nhận quả báo hiển nhiên của tế lễ Vājapeya.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• भोजयेत्: should feed
• भोजयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √bhuj (भुज् पालन/भोजने) णिच् (causative)
• Form: णिजन्त-धातु; विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• विप्रान्: brahmins
• विप्रान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vipra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्

• यतीन्: ascetics
• यतीन्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yati (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• अथ: and/also
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: atha (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्ययम् (then/and also)

• तपस्विनः: austere sages
• तपस्विनः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: tapasvin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम् (छान्दस/वैकल्पिक-रूपम्; अपेक्षितं तपस्विनान्)

• सिक्थे: in each drop/particle of wax (lit. 'in siktha')
• सिक्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: siktha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; पुनरुक्ति (reduplication)

• सिक्थे: in each (repeated for emphasis)
• सिक्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: siktha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति-प्रयोगः (each and every)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √labh (लभ् प्राप्तौ)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• अथ: then/indeed
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: atha (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अनन्तरार्थक-अव्ययम्

• वाजपेयफलम्: the fruit of the Vājapeya (sacrifice)
• वाजपेयफलम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vājapeya (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः ('fruit of the Vājapeya sacrifice'); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्फुटम्: clearly, distinctly
• स्फुटम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: sphuṭa (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगः/क्रियाविशेषणम् (adverbial accusative: clearly)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narration typically Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmapīṭha (in Dharmatīrtha complex)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya (Kumbhaja)

Visual Art Cues

Scene: A long line of brāhmaṇas, yatis, and tapasvins seated on the ghāṭa; a donor serves food. Each morsel glows symbolically as a Vājapeya offering, with sacred fire imagery faintly superimposed.

Characters & Entities

• Dharmapīṭha
• Vipra (Brāhmaṇa)
• Yati
• Tapasvin
• Vājapeya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Service through feeding the worthy (annadāna) is elevated in Kāśī, equated with great Vedic-sacrificial merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmapīṭha/Dharmatīrtha region in Kāśī where offerings and hospitality multiply in merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bhojana/annadāna to vipras, yatīs, and tapasvins; each morsel is said to yield Vājapeya-yajña fruit.