Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

Devanagari script

तारिणीं दुःखसंसारसागरस्य पतिव्रताम् । कुर्वन्नेतद्व्रतं वर्षं कुमारः प्राप्नुयात्स्फुटम्

Transliteration

tāriṇīṃ duḥkhasaṃsārasāgarasya pativratām | kurvannetadvrataṃ varṣaṃ kumāraḥ prāpnuyātsphuṭam

Translation

Thực hành lời nguyện này suốt một năm, người nam chưa lập gia đình chắc chắn đạt được người vợ pativratā, như con thuyền cứu độ đưa qua biển lớn luân hồi đầy khổ đau.

Word by Word

• तारिणीम्: saving/delivering
• तारिणीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (उद्धारयित्री)

• दुःखसंसारसागरस्य: of the ocean of sorrowful worldly existence
• दुःखसंसारसागरस्य: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दुःख + संसार + सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (दुःखमयः संसारः सागर इव)

• पतिव्रताम्: devoted to her husband
• पतिव्रताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पतिव्रता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पतिं व्रतं यस्याः)

• कुर्वन्: doing/performing
• कुर्वन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (Present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• व्रतम्: vow
• व्रतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वर्षम्: for a year
• वर्षम्: Kala-adhikarana (Duration/काल)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण

• कुमारः: a young man
• कुमारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्राप्नुयात्: would obtain
• प्राप्नुयात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्फुटम्: clearly; certainly
• स्फुटम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्फुटम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (clearly/definitely)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context) to Agastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (year-long vrata fruit)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: Symbolic tableau: a young unmarried man (kumāra) performing vrata in Kāśī; behind him, an allegorical ocean labeled ‘saṃsāra-duḥkha’; a devoted wife appears as a boat guiding him toward a luminous Śiva shrine on the far shore.

Characters & Entities

• Kumāra (bachelor)
• Pativratā (devoted wife)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma portrays righteous companionship as a support for crossing saṃsāra, when grounded in devotion, fidelity, and shared virtue.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is Kāśī in the Skanda Purāṇa; this verse presents the vow’s fruit rather than a site-specific glorification.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertake and maintain this vow continuously for one year to obtain the stated fruit for a bachelor.