Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

Devanagari script

देवदेव उवाच । उमे भवत्या यत्पृष्टं भवबंधविमोक्षकृत् । ततोऽहं कथयिष्यामि लिंगं स्थिरमना भव

Transliteration

devadeva uvāca | ume bhavatyā yatpṛṣṭaṃ bhavabaṃdhavimokṣakṛt | tato'haṃ kathayiṣyāmi liṃgaṃ sthiramanā bhava

Translation

Devadeva phán: “Hỡi Umā, điều nàng hỏi chính là điều đem lại giải thoát khỏi trói buộc của vòng hữu sinh. Vì vậy Ta sẽ nói về Liṅga ấy—hãy giữ tâm vững vàng, an định.”

Word by Word

• देवदेवः: O God of gods / the supreme deity
• देवदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव-देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समासः (देवः एव देवः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी

• उमे: O Umā
• उमे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• भवत्या: by you
• भवत्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; आदरार्थ-प्रयोगः (honorific ‘you’)

• यत्: that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nominative/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम

• पृष्टम्: asked
• पृष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• भवबन्धविमोक्षकृत्: (that which) causes liberation from the bondage of worldly existence
• भवबन्धविमोक्षकृत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भव (प्रातिपदिक) + बन्ध (प्रातिपदिक) + विमोक्ष (प्रातिपदिक) + कृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-समासः: भवस्य बन्धस्य विमोक्षं करोति इति

• ततः: thereupon / then
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कथयिष्यामि: will tell
• कथयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदी

• लिङ्गम्: the liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• स्थिरमना: one whose mind is steady
• स्थिरमना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थिर (प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि-समासः: स्थिरं मनः यस्य सः

• भव: be
• भव: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदी

Speaker

Śiva (Devadeva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ānandavana (Kāśī)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Umā (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva (Devadeva) seated in serene posture, addressing Umā with a gesture of instruction; the atmosphere suggests a secret teaching about a steadfast Liṅga in Kāśī’s sacred grove.

Characters & Entities

• Śiva
• Umā (Pārvatī)
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A liberating teaching should be received with steadiness of mind; Śiva frames the Liṅga’s greatness as a means to freedom from saṃsāra.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The context points to Ānandakānana (the bliss-grove of Kāśī), where a special Liṅga is to be revealed.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; it prepares for instruction about the Liṅga and its liberating power.