Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

Devanagari script

यस्तु केदारमुद्दिश्य गेहादर्धपथेप्यहो । अकातरस्त्यजेत्प्राणान्कैलासे स चिरं वसेत्

Transliteration

yastu kedāramuddiśya gehādardhapathepyaho | akātarastyajetprāṇānkailāse sa ciraṃ vaset

Translation

Ai rời nhà hướng về Kedāra, dẫu than ôi chết giữa đường khi mới nửa chặng, mà lòng không nao núng, vẫn kiên định, người ấy sẽ cư ngụ lâu dài nơi Kailāsa.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अनुवादार्थक अव्यय (particle: 'but/indeed')

• केदारम्: Kedāra
• केदारम्: Karma (Object/goal)
• Type: Noun
• Root: केदार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उद्दिश्य: aiming at; intending
• उद्दिश्य: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: उद् + दिश् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having set one's aim toward/with reference to'

• गेहात्: from (his) house
• गेहात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: गेह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (ablative)

• अर्धपथे: halfway on the road
• अर्धपथे: Adhikarana (Location/state)
• Type: Noun
• Root: अर्ध (प्रातिपदिक) + पथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषार्थे (अर्धः पन्थाः = half-way)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-कारार्थक अव्यय (particle: 'even/also')

• अहो: alas!/indeed!
• अहो: Sambandha (Exclamation)
• Type: Indeclinable
• Root: अहो (अव्यय)
• Form: विस्मयार्थक अव्यय (exclamation)

• अकातरः: untroubled; not distressed
• अकातरः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अकातर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (यः)

• त्यजेत्: should give up
• त्यजेत्: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन (relative clause: 'should give up')

• प्राणान्: life-breaths; life
• प्राणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• कैलासे: in Kailāsa
• कैलासे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कैलास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• चिरम्: for long
• चिरम्: Kriya-viseshana (Temporal adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: चिरम् (अव्यय/नपुंसकप्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक अव्यय (adverb: 'for a long time')

• वसेत्: would dwell
• वसेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi-audience

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim sets out from home with staff and waterpot, eyes fixed on distant snowy peaks labeled Kedāra. Midway, the pilgrim falls peacefully, still gripping prayer beads; above, a luminous path opens toward Kailāsa.

Characters & Entities

• Kedāra
• Kailāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Saṅkalpa (holy intention) and steadfastness sanctify the journey; even an unfinished pilgrimage can yield great fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra is praised as a destination so meritorious that even setting out toward it grants Kailāsa-fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

A pilgrimage vow/undertaking (yātrā-saṅkalpa) toward Kedāra, emphasizing fearlessness and resolve.