Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

Devanagari script

त्रिलोचनस्य ये भक्तास्तेपि सर्वे त्रिलोचनाः । मम पारिषदास्ते तु जीवन्मुक्ताऽस्त एव हि

Transliteration

trilocanasya ye bhaktāstepi sarve trilocanāḥ | mama pāriṣadāste tu jīvanmuktā'sta eva hi

Translation

Những ai là tín đồ của Trilocana thì tất thảy đều trở thành ‘người có ba mắt’; họ là các tùy tùng của Ta, và quả thật là bậc jīvanmukta—giải thoát ngay khi còn mang thân.

Word by Word

• त्रिलोचनस्य: of Trilocana (three-eyed one)
• त्रिलोचनस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tri + locana (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे (masculine), षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (singular)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम (relative pronoun), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन (plural)

• भक्ताः: devotees
• भक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhakta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन (plural)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन (plural)

• अपि: also
• अपि: Sambandha/Emphasis (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव (also/even)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective)

• त्रिलोचनाः: (are) three-eyed ones
• त्रिलोचनाः: Karta (Predicate nominative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tri + locana (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• पारिषदाः: attendants/retinue-members
• पारिषदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pāriṣada (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• तु: indeed/but
• तु: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेष (but/indeed)

• जीवन्मुक्ताः: liberated while living
• जीवन्मुक्ताः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: jīvan + mukta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचन

• एव: certainly
• एव: Emphasis (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: अवधारण-निपात (emphatic particle)

• हि: indeed/for
• हि: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: हेतु/निश्चयार्थ-निपात (particle: indeed/for)

Speaker

Śiva (consistent continuation of address to Pārvatī in nearby verses)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Trilocana-liṅga

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Gaurī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A procession of devotees before the Trilocana-liṅga; their foreheads bear a luminous third-eye mark; behind them stand Śiva’s gaṇas welcoming them as pariṣads.

Characters & Entities

• Trilocana
• Śiva
• Pāriṣadas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion to Śiva as Trilocana is said to transform the devotee’s vision and grant jīvanmukti—freedom even while living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Trilocana Liṅga tradition within Kāśī’s sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the emphasis is on bhakti (devotional allegiance) to Trilocana.