Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66

Devanagari script

इति स्तुत्वा जगद्धात्रीं प्रणेमुश्च पुनःपुनः । सर्वे सवासवा देवाः सर्षिगंधर्वचारणाः

Transliteration

iti stutvā jagaddhātrīṃ praṇemuśca punaḥpunaḥ | sarve savāsavā devāḥ sarṣigaṃdharvacāraṇāḥ

Translation

Sau khi tán dương Jagaddhātrī, Đấng Nâng đỡ thế gian, họ liền cúi lạy hết lần này đến lần khác—tất cả chư thiên cùng với Indra, lại có các ṛṣi, gandharva và cāraṇa.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• स्तुत्वा: having praised
• स्तुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having praised)

• जगद्धात्रीम्: the sustainer of the world
• जगद्धात्रीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् + धात्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषः (जगतः धात्री)

• प्रणेमुः: they bowed down
• प्रणेमुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नम् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• पुनःपुनः: again and again
• पुनःपुनः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः + पुनः (अव्यय)
• Form: आवृत्तिवाचक-अव्यय (reduplicated adverb)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषणम् (used substantively)

• सवासवाः: together with Indra (and his retinue)
• सवासवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स + वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुषः (वासवैः सह/सहिताः)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• सर्षिगन्धर्वचारणाः: along with sages, Gandharvas, and Cāraṇas
• सर्षिगन्धर्वचारणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स + ऋषि + गन्धर्व + चारण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (ऋषयः गन्धर्वाः चारणाः) सह

Speaker

Skanda (contextual, Kāśīkhaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (stotra conclusion)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand celestial assembly above Kāśī: Indra with devas, rows of ṛṣis, gandharvas with instruments, and cāraṇas as celestial bards—all bowing repeatedly to Jagaddhātrī enthroned in radiant light; below, the Gaṅgā curves past ghats and temples.

Characters & Entities

• Jagaddhātrī (Devī)
• Indra (Vāsava)
• Devas
• Ṛṣis
• Gandharvas
• Cāraṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the highest celestial beings model humility—praise and repeated prostration are presented as the proper approach to divine power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative is embedded in the Kāśīkhaṇḍa’s sacred geography of Kāśī, where worship is portrayed as especially efficacious.

What ritualistic prescription is mentioned?

Repeated praṇāma (prostration) following stuti—an implied devotional protocol.