Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 83

Devanagari script

मणिमाणिक्यसंपूर्ण गजाश्वरथसंकुलम् । स्त्रीरत्नपुत्ररत्नैश्च समृद्धं राज्यमाप्नुयात्

Transliteration

maṇimāṇikyasaṃpūrṇa gajāśvarathasaṃkulam | strīratnaputraratnaiśca samṛddhaṃ rājyamāpnuyāt

Translation

Người ấy sẽ đạt được một vương quốc hưng thịnh—đầy ngọc trai và châu báu, đông đúc voi, ngựa và chiến xa, lại giàu có bởi những báu vật như hiền thê cao quý và những người con ưu tú.

Word by Word

• मणि-माणिक्य-संपूर्णम्: complete with gems and jewels
• मणि-माणिक्य-संपूर्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मणि (प्रातिपदिक) + माणिक्य (प्रातिपदिक) + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• गज-अश्व-रथ-संकुलम्: crowded with elephants, horses, and chariots
• गज-अश्व-रथ-संकुलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गज (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक) + संकुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• स्त्री-रत्न-पुत्र-रत्नैः: with excellent women and excellent sons
• स्त्री-रत्न-पुत्र-रत्नैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (रत्न), तृतीया (3), बहुवचन; करण/सहकारक (instrumental/with)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• समृद्धम्: prosperous
• समृद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: समृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• आप्नुयात्: may obtain
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Speaker

Skanda (contextual, Kāśīkhaṇḍa dialogue)

Visual Art Cues

Scene: A radiant Kāśī backdrop with a devotee-king receiving symbols of prosperity: gem-filled trays, elephants and horses in procession, chariots, and a dignified queen with a child—prosperity shown as sanctified and orderly.

Characters & Entities

• Kāśī (implied context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred merit (puṇya) is portrayed as capable of blessing both dharmic prosperity and well-being, reinforcing faith in Kāśī’s sanctity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Varanasi) is the overarching sacred geography in this section, with the surrounding verses focusing on the Kṛttivāseśvara context.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated in this verse; it functions as a results-verse (phalaśruti) describing the reward of the preceding devotion/pilgrimage context.