Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

Devanagari script

पुलीकानंत कर्कोट भद्रसंतानगानपि । दृष्ट्वा नागकुमारांस्ताञ्छंखचूडमथैक्षत

Transliteration

pulīkānaṃta karkoṭa bhadrasaṃtānagānapi | dṛṣṭvā nāgakumārāṃstāñchaṃkhacūḍamathaikṣata

Translation

Sau khi cũng đã thấy các Nāga vương tử thuộc các dòng Pulīka, Ananta, Karkoṭa và Bhadrasaṃtāna, nàng liền đưa mắt nhìn Śaṅkhacūḍa.

Word by Word

• पुलीकान्: Pulīkas (a Nāga group)
• पुलीकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुलीक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• अनन्त: Ananta (Śeṣa)
• अनन्त: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)

• कर्कोट: Karkoṭa
• कर्कोट: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्कोट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)

• भद्रसंतानगान्: descendants of Bhadra
• भद्रसंतानगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भद्र + संतानग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘भद्रस्य संतानगाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (also/even)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• नागकुमारान्: the Nāga princes
• नागकुमारान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नाग + कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘नागानां कुमाराः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• तान्: those
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• शंखचूडम्: Śaṅkhacūḍa
• शंखचूडम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शंख + चूड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नाम; ‘शंख इव चूडः यस्य’/‘शंखचूडः’ इति कर्मधारय-नामधेय

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then)

• ऐक्षत: she looked at
• ऐक्षत: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ईक्ष् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narration, often to Agastya)

Visual Art Cues

Scene: After viewing Pulīka, Ananta, Karkoṭa, and Bhadrasaṃtāna Nāga princes, the maiden’s gaze fixes on a distinguished figure—Śaṅkhacūḍa—marked by conch-like crest/ornament and commanding presence.

Characters & Entities

• Pulīka
• Ananta
• Karkoṭa
• Bhadrasaṃtāna
• Śaṅkhacūḍa
• Nāga princes

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Narratives often enumerate lineages to situate events in cosmic order; dharma is understood within that larger tapestry.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s broader māhātmya context frames the chapter; this verse is narrative detail.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.