Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 59

Devanagari script

मणिमाणिक्यरत्नानामुच्छलच्चारुरोचिषाम् । ज्योतिर्जालैर्जटिलितं ययेदमवलोक्यते

Transliteration

maṇimāṇikyaratnānāmucchalaccārurociṣām | jyotirjālairjaṭilitaṃ yayedamavalokyate

Translation

…mọi nơi đều như được đan xen bằng những lưới ánh sáng, bừng lên từ ngọc trai, hồng ngọc và châu báu, rực rỡ đẹp đẽ.

Word by Word

• मणिमाणिक्यरत्नानाम्: of gems, rubies, and jewels
• मणिमाणिक्यरत्नानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक) + माणिक्य (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (मणयः च माणिक्यानि च रत्नानि च)

• उच्छलत्: surging; flashing forth
• उच्छलत्: Visheshana (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √छल्/√चल् (धातु) + उत् (उपसर्ग) ; शतृ (वर्तमानकृदन्त)
• Form: षष्ठी-बहुवचन-सम्बद्धं विशेषणम्; वर्तमानकृदन्त (present participle), ‘leaping forth/surging’

• चारुरोचिषाम्: of lovely splendors
• चारुरोचिषाम्: Visheshana (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक) + रोचिस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (रोचिस्-शब्दः), षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (चारवः रोचिषः)

• ज्योतिर्जालैः: with nets/masses of light
• ज्योतिर्जालैः: Karana/Instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (ज्योतिषां जालैः)

• जटिलितम्: interwoven; intricate
• जटिलितम्: Predicate adjective (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जटिलित (कृदन्त; √जट्/जटिल्, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त, ‘made intricate/entangled’

• यया: by which
• यया: Karana/Instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सम्बन्धिनी सर्वनाम—‘by which/with which’

• इदम्: this
• इदम्: Karta/Subject (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अवलोक्यते: is seen/appears
• अवलोक्यते: Kriya (main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लोक् (धातु) + अव (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Close-up montage of jewel-inlaid doors, towers, and parapets emitting interlaced beams—like a woven lattice of light across the city; reflections shimmer as if the air itself is threaded with radiance.

Characters & Entities

• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred city is portrayed as self-luminous—its ‘light’ symbolizes spiritual awakening and divine proximity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), depicted as a radiant, jewel-like kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the emphasis is on darśana (holy sight) and awe.