Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

यज्ञेषु नाशं गच्छत्सु हृताहारास्ततः सुराः । निर्बलाः सुखजेयाः स्युर्जितेषु त्रिदशेष्वथ

Transliteration

yajñeṣu nāśaṃ gacchatsu hṛtāhārāstataḥ surāḥ | nirbalāḥ sukhajeyāḥ syurjiteṣu tridaśeṣvatha

Translation

Khi các lễ tế yajña đi đến suy tàn, chư Thiên bị đoạt mất phần dưỡng nuôi; bấy giờ các Deva trở nên yếu ớt, dễ bị khuất phục. Và khi ba mươi vị thần (Tridaśa) đã bị đánh bại, trật tự thế gian liền đảo lộn.

Word by Word

• यज्ञेषु: in the sacrifices
• यज्ञेषु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: yajña (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• नाशम्: destruction
• नाशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: nāśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• गच्छत्सु: when (they are) going toward / falling into
• गच्छत्सु: Saptamī-samaye (Locative absolute/सप्तमीसमास)
• Type: Adjective
• Root: gacchat (कृदन्त; √gam (गम्) + शतृ)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle)

• हृताहाराः: whose sustenance/offerings are taken away
• हृताहाराः: Viśeṣaṇa (Qualifier of surāḥ)
• Type: Adjective
• Root: hṛta-āhāra (प्रातिपदिक; hṛta (√hṛ हर् + क्त) + āhāra)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषसमास (हृतः आहारः येषाम्)

• ततः: then
• ततः: Kāla/Anvaya (Temporal sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: tataḥ (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/हेतुसूचक (then/thereupon)

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sura (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• निर्बलाः: weak
• निर्बलाः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: nir-bala (प्रातिपदिक; nir + bala)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नञ्/उपसर्गपूर्वक तत्पुरुष (without strength)

• सुखजेयाः: easily conquerable
• सुखजेयाः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: sukha-jeya (प्रातिपदिक; sukha + jeya (√ji जि + यत्))
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषसमास (easily conquerable)

• स्युः: would be
• स्युः: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √as (अस्)
• Form: विधिलिङ्, प्रथम-पुरुष, बहुवचन

• जितेषु: when (they are) conquered
• जितेषु: Saptamī-samaye (Locative absolute/सप्तमीसमास)
• Type: Adjective
• Root: jita (कृदन्त; √ji (जि) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

• त्रिदशेषु: among the thirty (gods)
• त्रिदशेषु: Adhikaraṇa (in/among)
• Type: Noun
• Root: tridaśa (प्रातिपदिक; tri + daśa)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; द्विगुसमास (thirty = gods)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: atha (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भ/अनन्तरार्थक (then/now)

Speaker

Skanda (narration to Agastya, inferred)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand yajña-kuṇḍa in decline: extinguished flames, empty ladles; devas above appear faint and hungry; shadowy asuras loom as the balance tips.

Characters & Entities

• Devas (Suras/Tridaśas)
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Collective dharma—especially yajña and sacred duty—sustains cosmic harmony; neglect leads to vulnerability and disorder.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it remains within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered sacred narrative environment.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is commanded, but the necessity of maintaining yajñas is strongly implied.