Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

Devanagari script

श्रुतं कर्णामृतं येन काशीत्यक्षरयुग्मकम् । न समाकणर्यत्येव स पुनर्गर्भजां कथाम्

Transliteration

śrutaṃ karṇāmṛtaṃ yena kāśītyakṣarayugmakam | na samākaṇaryatyeva sa punargarbhajāṃ kathām

Translation

Ai đã nghe “cam lộ của tai” là đôi âm “Kāśī” thì thật sự không còn phải nghe lại chuyện trở vào bào thai nữa—tức vòng tái sinh.

Word by Word

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom./Acc. sg.); ‘heard’

• कर्ण-अमृतम्: ear-nectar; nectar to the ear
• कर्ण-अमृतम्: Viśeṣaṇa (Appositional qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः (कर्णे अमृतम् इव = nectar for the ear); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom./Acc. sg.)

• येन: by whom
• येन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया एकवचन (Instr. sg.); करणवाचक

• काशी: ‘kāśī’
• काशी: Sambandha (Quoted element)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. sg.); इति-पूर्वपद (quoted form)

• इति: thus/‘…’
• इति: Sambandha (Quotative/उद्धरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/समाप्त्यर्थक (quotative particle)

• अक्षर-युग्मकम्: the pair of syllables
• अक्षर-युग्मकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अक्षर (प्रातिपदिक) + युग्मक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (अक्षरयोः युग्मकम् = pair of syllables); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom./Acc. sg.)

• न: not
• न: Sambandha/Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• समाकर्णयति: hears/listens to
• समाकर्णयति: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कर्णय् (धातु) + सम् + आ (उपसर्ग)
• Form: लट्-लकार; प्रथमपुरुष; एकवचन (Present indicative, 3rd sg.); परस्मैपद

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)

• पुनः: again
• पुनः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)

• गर्भ-जाम्: womb-born (i.e., about rebirth)
• गर्भ-जाम्: Viśeṣaṇa (Adjective of object/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक) + जा (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमासः (गर्भात् जाता = born from the womb); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc. sg.); कथाम् इति विशेषणम्

• कथाम्: story/tale
• कथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (Acc. sg.)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (karnāmṛta of the name)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee listens as the syllables ‘Kā’ and ‘Śī’ appear as luminous sound-waves entering the ear; behind, a wheel of rebirth and a womb-symbol fade into mist, indicating cessation of return.

Characters & Entities

• Kāśī
• Akṣara-yugma (two syllables)
• Punarjanma (rebirth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even hearing the sacred name ‘Kāśī’ is praised as a liberating grace that severs the cycle of rebirth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), whose name is treated as ‘ear-nectar’ granting release.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa—devotional listening to the ‘Kāśī’ name/mantra.