Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

Devanagari script

असीसंभेदमारभ्य गंगातीरस्थिता द्विजाः । आसंगमेश्वरात्तत्र परिप्राप्ता घटोद्भव

Transliteration

asīsaṃbhedamārabhya gaṃgātīrasthitā dvijāḥ | āsaṃgameśvarāttatra pariprāptā ghaṭodbhava

Translation

Bắt đầu từ nơi hợp lưu của sông Asī, các bậc dvija trú dọc bờ Gaṅgā đã đến đó từ Āsaṅgameśvara—hỡi Đấng sinh từ chiếc bình (Agastya)!

Word by Word

• असीसम्भेदम्: the confluence/meeting of the Asī (river)
• असीसम्भेदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: असी + सम्भेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अस्याः/असीनद्याः सम्भेदः)

• आरभ्य: starting from
• आरभ्य: Adhikarana (Reference point/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + रभ् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘starting from’

• गङ्गातीरस्थिताः: situated on the bank of the Gaṅgā
• गङ्गातीरस्थिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गङ्गातीर + स्थित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (गङ्गातीरॆ स्थिताः)

• द्विजाः: Brahmins
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• आसङ्गमेश्वरात्: from Āsaṅgameśvara
• आसङ्गमेश्वरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: आसङ्गमेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (आ-सङ्गमः यस्य/आसङ्गमे ईश्वरः)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• परिप्राप्ताः: having arrived
• परिप्राप्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: परि + प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि—‘having arrived’

• घटोद्भव: O Pot-born one (Agastya)
• घटोद्भव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: घट + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘घटात् उद्भवः यस्य’ (अगस्त्य-ऋषिः)

Speaker

Skanda (deduced; addressing Agastya as ghaṭodbhava)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Asī-saṅgama (Asī-saṃbheda); Āsaṅgameśvara

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Agastya (Ghaṭodbhava)

Visual Art Cues

Scene: At dawn on the Gaṅgā, the Asī stream meets the main river near stepped ghāṭs; brāhmaṇas line the bank with prayer gestures; a small shrine of Āsaṅgameśvara stands near the confluence; the narrator addresses Agastya (‘ghaṭodbhava’).

Characters & Entities

• Asī-saṅgama (Asi confluence)
• Gaṅgā
• Āsaṅgameśvara
• Agastya (Ghaṭodbhava)
• Dvijas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is mapped as a chain of sacred nodes along the Gaṅgā; moving through them is itself a devotional pilgrimage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Asī-saṅgama (often identified with the Assi confluence area) and Āsaṅgameśvara on the Gaṅgā’s bank in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; the verse situates pilgrims geographically along the Gaṅgā and tīrtha-route.