Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 70

Devanagari script

एकामप्याहुतिं प्राज्ञो दत्त्वोपमणिकर्णिकम् । यावज्जीवाग्निहोत्रस्य लभेदविकलं फलम्

Transliteration

ekāmapyāhutiṃ prājño dattvopamaṇikarṇikam | yāvajjīvāgnihotrasya labhedavikalaṃ phalam

Translation

Tại Maṇikarṇikā vô song, người trí dâng chỉ một lần cúng lửa (āhuti) cũng được quả báo trọn vẹn, không suy giảm, như giữ Agnihotra suốt một đời.

Word by Word

• एकाम्: one
• एकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• आहुतिम्: oblation
• आहुतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आहुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्राज्ञः: the wise person
• प्राज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: दा (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund)

• उप: near, towards (as prefix)
• उप: Upasarga (Preverb/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (अव्यय/उपसर्ग)
• Form: उपसर्ग (preverb)

• मणिकर्णिकम्: at Maṇikarṇikā
• मणिकर्णिकम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक) + कर्णिका (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः/संज्ञा

• यावत्: as long as
• यावत्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय (correlative adverb)

• जीव: life
• जीव: Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद; ‘life’

• अग्निहोत्रस्य: of the agnihotra rite
• अग्निहोत्रस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + होत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुषः ‘अग्नेः होत्रम्’

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्

• अविकलम्: undiminished, complete
• अविकलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अविकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Śrī Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Muni audience; addressed as ‘prājña’ (wise person) as injunction

Visual Art Cues

Scene: A small sacred fire (homa-kuṇḍa) near the ghāṭa; a wise householder offers one spoon of ghee as āhuti; flames rise; priests chant; Gaṅgā and Kāśī steps frame the rite.

Characters & Entities

• Maṇikarṇikā
• Agnihotra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sanctity of Kāśī’s Maṇikarṇikā intensifies ritual acts, granting vast merit for even a small, sincere offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Maṇikarṇikā Tīrtha in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering a single āhuti (oblation), compared in result to lifelong Agnihotra observance.