Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

Devanagari script

पुण्येनोपार्जितं द्रव्यमत्यल्पमपि यैर्नरैः । दत्तं तदक्षयं नित्यं मुनेधिमणिकणिंकम्

Transliteration

puṇyenopārjitaṃ dravyamatyalpamapi yairnaraiḥ | dattaṃ tadakṣayaṃ nityaṃ munedhimaṇikaṇiṃkam

Translation

Của cải do công đức mà có, dẫu rất ít, nếu đem cúng thí tại Maṇikarṇikā, hỡi bậc hiền triết, liền trở thành phước báo vô tận và thường hằng.

Word by Word

• पुण्येन: by merit
• पुण्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• उपार्जितम्: acquired
• उपार्जितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उप + अर्ज् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय) → उपार्जित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘earned/acquired’

• द्रव्यम्: wealth, property
• द्रव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• अति: very, excessively
• अति: Upapada (Modifier/उपपद)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (अव्यय)
• Form: उपसर्ग/अव्यय (intensifier)

• अल्पम्: small, little
• अल्पम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अल्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• यैः: by whom
• यैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सम्बन्धे ‘by whom’

• नरैः: by men
• नरैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• दत्तम्: given (as a gift)
• दत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय) → दत्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘given’

• तत्: that
• तत्: Anaphora (Referent/अनुवाद)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव (adverbial use of neuter acc.); ‘always’

• मुनेः: of the sage
• मुनेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• धि: in/at (textual element)
• धि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: धि (अव्यय/उपसर्गसदृश)
• Form: अव्यय (पाठभेद/संहितापाठे संयोग); अर्थः ‘in/at’ इत्यर्थे उपपदवत् (uncertain reading)

• मणिकणिंकम्: Maṇikaṇiṃka (place-name; variant)
• मणिकणिंकम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक) + कणिक/कणिंक (प्रातिपदिक; पाठभेद)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः/संज्ञा; पाठे ‘मणिकणिंकम्’ (स्थाननाम/तीर्थविशेष)

Speaker

Śrī Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇikarṇikā

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Muni addressed as ‘muni’ in verse (listener within frame)

Visual Art Cues

Scene: A humble pilgrim offers a small but pure gift at Maṇikarṇikā; a radiant aura suggests ‘akṣaya’ transformation; sages witness and bless; Gaṅgā glimmers behind.

Characters & Entities

• Maṇikarṇikā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere charity from dharmically earned means—however small—becomes imperishable when offered at a great tīrtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Maṇikarṇikā Tīrtha in Kāśī (Vārāṇasī).

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna of one’s puṇya-earned resources; emphasis is on purity of earning and sincerity rather than size.