Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तावत्सर्वाणि गात्राणि तस्यातिमहसः शिशोः । ऊर्वोरुपरिसिद्धानि दंडांतर्निवासिनः

Transliteration

tāvatsarvāṇi gātrāṇi tasyātimahasaḥ śiśoḥ | ūrvoruparisiddhāni daṃḍāṃtarnivāsinaḥ

Translation

Cho đến lúc ấy, mọi chi thể của đứa trẻ rực rỡ phi thường kia chỉ thành hình từ trên đùi trở lên—như thể kẻ được định phải trú ngụ trong một cây gậy.

Word by Word

• तावत्: so far, up to that point
• तावत्: Kala/Pramana (Extent modifier/परिमाण-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: परिमाण/कालवाचक-अव्यय: ‘so much/so long/then’

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचनम्; ‘गात्राणि’ इति विशेषणम्

• गात्राणि: limbs, body-parts
• गात्राणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचनम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (6th/genitive), एकवचनम्

• अतिमहसः: of the exceedingly radiant (one)
• अतिमहसः: Sambandha (Genitive attribute/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + महस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/genitive), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (अतिशयेन महः यस्य)

• शिशोः: of the child
• शिशोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/genitive), एकवचनम्

• ऊर्वोः: of the two thighs
• ऊर्वोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ऊरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/genitive), द्विवचनम्

• उपरि: above, upon
• उपरि: Desha-adhikarana (Spatial adjunct/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb/preposition): ‘above/upon’

• सिद्धानि: formed, completed, developed
• सिद्धानि: Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक; √सिध् क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचनम्; ‘गात्राणि’ इति विशेषणम्

• दण्ड: of the staff/pillar
• दण्ड: Sambandha (Genitive in compound/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी (6th/genitive), एकवचनम्; ‘अन्तर्’ इत्यनेन सह समासपूर्वपदम्

• अन्तर्: inside, within
• अन्तर्: Desha-adhikarana (Spatial adjunct/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तर् (अव्यय/उपपद)
• Form: उपपद-अव्यय (prepositional): ‘inside/within’

• निवासिनः: dwelling (there), residing
• निवासिनः: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि + वस् (धातु) → निवासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचनम्; ‘गात्राणि’ इति विशेषणम्; अर्थः—‘निवसन्ति ये’

Speaker

Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa narrative voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant child emerging, formed only above the thighs, glowing intensely; the lower body remains unformed, evoking both wonder and sorrow; a symbolic staff (daṇḍa) motif appears as destiny-sign.

Characters & Entities

• Aruṇa (implied child)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Premature outcomes can manifest as incompleteness; dharma honors maturation and the natural unfolding of time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as mythic background within the Kāśī-centered text.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.