Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 70

Devanagari script

प्रवेश एव संवीक्ष्य स देहलिविनायकम् । अन्वलिंपत्ततो भक्त्या साज्यसिंदूरकर्दमैः

Transliteration

praveśa eva saṃvīkṣya sa dehalivināyakam | anvaliṃpattato bhaktyā sājyasiṃdūrakardamaiḥ

Translation

Ngay nơi cửa vào, vừa trông thấy Dehalī‑Vināyaka, ông liền chí thành xức lên Ngài lớp bột nhão bằng bơ sữa (ghee) hòa với sindūra đỏ.

Word by Word

• प्रवेशः: entry, entrance
• प्रवेशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रवेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• संवीक्ष्य: having looked at
• संवीक्ष्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-√ईक्ष् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• देहलिविनायकम्: Vināyaka at the threshold
• देहलिविनायकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देहली (प्रातिपदिक) + विनायक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देहल्याः विनायकः)

• अन्वलिम्पत्: smeared, anointed
• अन्वलिम्पत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु-√लिप् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• ततः: then, thereafter
• ततः: Desha-Kala (Adverbial/देश-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• साज्यसिन्दूरकर्दमैः: with mud mixed with ghee and vermilion
• साज्यसिन्दूरकर्दमैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स-आज्य (प्रातिपदिक) + सिन्दूर (प्रातिपदिक) + कर्दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समाहार/उपपद-तत्पुरुष (आज्ययुक्तैः सिन्दूरकर्दमैः)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dehalī-Vināyaka

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At the city’s sacred threshold, a pilgrim stands before Dehalī-Vināyaka, gently smearing a glossy paste of ghee and red sindūra upon the Gaṇeśa icon, lamps flickering at the doorway.

Characters & Entities

• Dehalī-Vināyaka
• Vināyaka
• Gaṇeśa
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Begin sacred travel and worship by honoring Vināyaka, remover of obstacles, with humble devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dehalī-Vināyaka, the threshold Gaṇeśa shrine associated with entering Kāśī’s sacred precincts.

What ritualistic prescription is mentioned?

Anointing (lepa) with a paste of ghee and sindūra as an act of bhakti.