Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

Devanagari script

रविरुवाच । देवदेव जगतांपते विभो भर्ग भीम भव चंद्रभूषण । भूतनाथ भवभीतिहारक त्वां नतोस्मि नतवांछितप्रद

Transliteration

raviruvāca | devadeva jagatāṃpate vibho bharga bhīma bhava caṃdrabhūṣaṇa | bhūtanātha bhavabhītihāraka tvāṃ natosmi natavāṃchitaprada

Translation

Ravi thưa rằng: “Ôi Thần của chư thần, Chúa tể muôn cõi, Đấng trùm khắp; ôi Bharga, ôi Đấng đáng kinh, ôi Bhava đội trăng; ôi Bhūtanātha, Đấng trừ nỗi sợ của vòng hữu—con cúi lạy Ngài, Đấng ban điều mong cầu cho người quy phục.”

Word by Word

• रविः: the Sun
• रविः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• देवदेव: O god of gods
• देवदेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव-देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• जगताम्: of the worlds
• जगताम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• पते: O lord
• पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• विभो: O mighty one
• विभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• भर्ग: O Bharga (radiant one)
• भर्ग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• भीम: O terrible one
• भीम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• भव: O Bhava (Śiva)
• भव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• चन्द्रभूषण: O moon-adorned one
• चन्द्रभूषण: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र-भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• भूतनाथ: O lord of beings
• भूतनाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूत-नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• भवभीतिहारक: O remover of fear of worldly existence
• भवभीतिहारक: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भव-भीति-हारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• नतः: bowed
• नतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √नम् (धातु) (क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'अहम्' इत्यस्य विशेषण—नमितः

• अस्मि: am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• नतवाञ्छितप्रद: O giver of desired (boons) to the bowed
• नतवाञ्छितप्रद: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नत-वाञ्छित-प्रद (प्रातिपदिक; नत + वाञ्छित + प्रद(√दा/√प्रद))
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Sūrya (Ravi)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (Śiva as Bhavabhītihāraka)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śiva (Tryambaka/Pinākin)

Visual Art Cues

Scene: Sūrya speaks a formal stotra before Śiva: Devadeva, Jagatpati, Bharga, Bhīma, Bhava with crescent moon—Śiva stands tranquil yet awe-inspiring, granting refuge.

Characters & Entities

• Śiva
• Ravi (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is the refuge who removes saṃsāra-fear; surrender (namaskāra) opens the way to protection and fulfilled aspirations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Though the verse is a hymn, it belongs to the Kāśī Khaṇḍa’s praise of Śiva’s accessible lordship in Vārāṇasī.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied practice is stotra-pāṭha (recitation of praise) and namaskāra (bowing) to Śiva.