Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 28

Devanagari script

दिव्यवर्षसहस्रं तु शतेन गुणितं मुने । आराधयञ्शिवं सोमं सोमार्धकृतशेखरम्

Transliteration

divyavarṣasahasraṃ tu śatena guṇitaṃ mune | ārādhayañśivaṃ somaṃ somārdhakṛtaśekharam

Translation

Hỡi bậc hiền triết, suốt một ngàn năm thiêng liêng nhân lên trăm lần, ngài thờ phụng Śiva—Đấng đội Trăng làm miện, với vầng trăng lưỡi liềm trang nghiêm trên đỉnh đầu.

Word by Word

• दिव्य-वर्ष-सहस्रम्: a thousand divine years
• दिव्य-वर्ष-सहस्रम्: Karma (Measure/Extent/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (divine years + thousand)

• तु: indeed, however
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrast/emphasis particle)

• शतेन: by a hundred (times)
• शतेन: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; प्रमाणवाचक (as multiplier)

• गुणितम्: multiplied
• गुणितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुण् (धातु) + क्त (कृदन्त) → गुणित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; 'दिव्यवर्षसहस्रम्' इत्यस्य विशेषण

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• आराधयन्: worshipping
• आराधयन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ-राध् (धातु) + शतृ (कृदन्त) → आराधयत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; वर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle)

• शिवम्: Śiva
• शिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• सोमम्: Soma (moon-bearer/epithet)
• सोमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; 'शिवम्' इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

• सोम-अर्ध-कृत-शेखरम्: whose crest is made of half the moon
• सोम-अर्ध-कृत-शेखरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) + क्त (कृदन्त) → कृत (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुष (सोमस्य अर्धं कृतः शेखरः यस्य) बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत् प्रयोगः

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pañcanada associated with Gabhastīśvara/Candrasekhara worship

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Agastya

Visual Art Cues

Scene: Surya, radiant yet humble, performs worship of Śiva Candrasekhara for an unimaginably long span—offering water and bilva to a liṅga under a night sky where the crescent moon gleams on Śiva’s crown, blending solar and lunar symbolism.

Characters & Entities

• Śiva
• Soma (Moon)
• Sahasraraśmi (context)
• Agastya (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Great spiritual attainments are linked to sustained ārādhana; Śiva’s grace is approached through perseverance and reverent worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Pañcanada tīrtha-linked narrative where these consecrations and worship occurred.

What ritualistic prescription is mentioned?

Ārādhana (formal worship/propitiation) of Śiva is highlighted, framed by extraordinary duration as a model of tapas.