Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

दृष्टप्रत्ययकारीणि महामहिम भांज्यपि । परं स्वर्गतरंगिण्याः कोट्यंशोपि न तत्र वै

Transliteration

dṛṣṭapratyayakārīṇi mahāmahima bhāṃjyapi | paraṃ svargataraṃgiṇyāḥ koṭyaṃśopi na tatra vai

Translation

Ngay cả những dòng nước thánh có thể lập tức cho thấy uy lực hiển nhiên và mang đại vinh quang—ở các nơi khác cũng không có nổi một phần mười triệu của đại uy tối thượng nơi thiên hà Gaṅgā.

Word by Word

• दृष्ट: seen, evident
• दृष्ट: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृष्ट (कृदन्त; √दृश् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; (past participle, neuter, nominative/accusative plural)

• प्रत्ययकारीणि: producing conviction/faith
• प्रत्ययकारीणि: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यय-कारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (प्रत्ययस्य कारिणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; (determinative compound, neuter, nominative/accusative plural)

• महामहिम: O greatly glorious one
• महामहिम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महामहिमन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमास (महान् महिमा यस्य/महामहिमा), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; (vocative singular)

• भांज्य: shareable/attainable
• भांज्य: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भाज्य (कृदन्त; √भज् धातु)
• Form: भाव्य/योग्य-अर्थक कृदन्त (यत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थ), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (fit to be shared/partaken; neuter nom/acc sg)

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; concessive/emphatic)

• परम्: but, however; exceedingly
• परम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: परम् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverb)

• स्वर्गतरंगिण्याः: of the heavenly river
• स्वर्गतरंगिण्याः: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग-तरंगिणी (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (स्वर्गे तरंगिणी), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; (genitive singular)

• कोट्यंशः: a croreth part
• कोट्यंशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि-अंश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (कोट्याः अंशः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (nominative singular)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda instructing Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (Svargataraṅgiṇī/Jāhnavī)

Type: river

Visual Art Cues

Scene: A sage narrates the incomparable glory of Gaṅgā; other rivers/tīrthas appear as faint, distant streams while Gaṅgā shines like a celestial torrent descending from heaven.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Svarga (heavenly realm)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Among all tīrthas, Gaṅgā is proclaimed supremely potent; her greatness surpasses others beyond ordinary measure.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā—the heavenly river—especially as praised within the Kāśī-khaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse establishes Gaṅgā’s unmatched mahātmya as the basis for later practice.