Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 29›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 6

Devanagari script

स्कंद उवाच । संति पुण्यजलानीह सरांसि सरितो मुने । स्थाने स्थाने च तीर्थानि जितात्माध्युषितानि च

Transliteration

skaṃda uvāca | saṃti puṇyajalānīha sarāṃsi sarito mune | sthāne sthāne ca tīrthāni jitātmādhyuṣitāni ca

Translation

Skanda nói: Hỡi hiền giả, nơi đây có nhiều dòng nước công đức—ao hồ và sông ngòi; và khắp nơi cũng có các tīrtha, được các bậc tự chế, thắng phục bản thân cư ngụ và làm cho thêm linh thiêng.

Word by Word
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सन्तिthere are
सन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
पुण्यholy/meritorious
पुण्य:
Qualifier
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद (qualifier)
जलानिwaters
जलानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; (पुण्य-जलानि = ‘holy waters’)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb ‘here’)
सरांसिlakes
सरांसि:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सरितःrivers
सरितः:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन (Vedic/epic variant for सरितः = सरितः/सरितः)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
स्थानेin (each) place
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; (पुनरुक्ति)
स्थानेin (every) place
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
तीर्थानिsacred fords/pilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
जितात्मself-controlled
जितात्म:
Qualifier
TypeAdjective
Rootजित-आत्मन् (प्रातिपदिक; जित = √जि (धातु) + क्त; आत्मन् = प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद (meaning ‘self-controlled’)
अध्युषितानिinhabited (by)
अध्युषितानि:
Karta (Predicate adjective of tīrthāni)
TypeAdjective
Rootअधि-√वस् (धातु) + क्त → अध्यूषित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) (जितात्म-अध्युषितानि = ‘inhabited by the self-controlled’)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (and)
Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Muni (sage)

Visual Art Cues

Scene: Skanda instructs a sage: the landscape is dotted with lakes, rivers, and tīrthas, each enlivened by ascetics; a map-like sacred geography unfolds.

Characters & Entities
S
Skanda
A
Agastya (listener, contextual)
T
Tīrtha

FAQs

Sacredness is widespread: many waters and places become tīrthas, especially when graced by disciplined holy beings.

Not one named site; the verse introduces the broader tīrtha-network that supports seekers who cannot reach the Gaṅgā.

No single rite is prescribed; it sets up the teaching that multiple sacred waters and tīrthas can serve dharmic practice.

←Previous Verse
Next Verse→