Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

Devanagari script

गणावूचतुः । यथार्थं कथयावस्ते यत्पृष्टं भवतानघ । विष्णुप्रसादाज्जानीवो भूतंभाविभवत्तथा

Transliteration

gaṇāvūcatuḥ | yathārthaṃ kathayāvaste yatpṛṣṭaṃ bhavatānagha | viṣṇuprasādājjānīvo bhūtaṃbhāvibhavattathā

Translation

Hai vị tùy tùng thưa: Hỡi bậc vô tội, điều ngài hỏi chúng tôi sẽ thuật lại đúng như thật. Nhờ ân điển của Viṣṇu, chúng tôi biết điều đã qua, điều sẽ đến, và hiện tại đúng như nó là.

Word by Word

• गणौ: the two gaṇas
• गणौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन

• ऊचतुः: said
• ऊचतुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन

• यथार्थम्: truthfully
• यथार्थम्: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यथार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverb)

• कथयावः: we two tell
• कथयावः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु, णिच्)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), द्विवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• यत्: what (which)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)

• पृष्टम्: asked
• पृष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि—(that which is) asked

• भवता: by you (sir)
• भवता: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम

• अनघ: O sinless one
• अनघ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन

• विष्णुप्रसादात्: by Viṣṇu's grace
• विष्णुप्रसादात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विष्णोः प्रसादः)

• जानिवः: we two know
• जानिवः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, द्विवचन; वैदिक/छान्दस रूप (जानिवः = जानिवः/जानिवः)

• भूतम्: the past
• भूतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भावि: the future
• भावि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भाविन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतम् इत्यादि-समुच्चयार्थे

• भवत्: the present
• भवत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वर्तमानार्थे (present)

• तथा: thus/likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (thus/in that manner)

Speaker

Viṣṇu-gaṇa (two attendants)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śivaśarman

Visual Art Cues

Scene: Two attendants speak with calm authority, one hand raised in assurance; a subtle Viṣṇu emblem (śaṅkha-cakra) or distant vision indicates the source of their knowledge; the seeker listens intently.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Viṣṇu-prasāda
• Gaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True spiritual instruction is grounded in divine grace; knowledge is portrayed as a gift of Viṣṇu’s prasāda and must be spoken faithfully.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named in this verse; it authorizes the forthcoming explanation that supports Kāśī’s liberating fame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the emphasis is on truthful teaching empowered by grace.