Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75

Devanagari script

स्वसौधात्स विनिर्गत्य बालोऽबालपराक्रमः । अनुकूलेन मरुता दर्शिताध्वाऽविशद्वनम्

Transliteration

svasaudhātsa vinirgatya bālo'bālaparākramaḥ | anukūlena marutā darśitādhvā'viśadvanam

Translation

Rời khỏi cung điện của mình, cậu bé—dũng lực vượt ngoài tuổi thơ—bước vào rừng, với ngọn gió thuận hòa như đang chỉ lối dẫn đường.

Word by Word

• स्व: his own
• स्व: Sambandha (Possessive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्वत्ववाचक — possessive (qualifying सौधात्)

• सौधात्: from the mansion/palace
• सौधात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: सौध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन — Ablative singular

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular

• विनिर्गत्य: having gone out
• विनिर्गत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-निर्-√गम् (गम् धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund) — absolutive

• बालः: the boy
• बालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular

• अबालपराक्रमः: having prowess not (fit) for a child; extraordinary in valor
• अबालपराक्रमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-बाल + पराक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; नञ्-तत्पुरुष (negation)

• अनुकूलेन: favorable
• अनुकूलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अनुकूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular (qualifying मरुता)

• मरुता: by the wind
• मरुता: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular

• दर्शिताध्वा: whose path was shown
• दर्शिताध्वा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दर्शित (√दृश् धातु, क्त) + अध्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; कर्मधारयः ‘दर्शितः अध्वा’

• अविशत्: entered
• अविशत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√विश् (विश् धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperfect, 3rd sg

• वनम्: the forest
• वनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular

Speaker

Skanda to Agastya (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A young prince steps out of a palace gate; his posture is resolute. A gentle wind bends trees and lifts his scarf/garment forward, visually ‘pointing’ the way toward a dark-green forest path.

Characters & Entities

• Skanda
• Agastya
• Dhruva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When resolve is pure, even nature becomes supportive; spiritual determination can transcend age and circumstance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the scene is the forest-journey setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the commencement of a tapas-journey.