Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 37

Devanagari script

तुरंगमाश्च तुरगास्त्वनाधिव्याधिजीवितम् । निःसपत्नं शुभं राज्यं प्राज्यं हरिहरार्चनम्

Transliteration

turaṃgamāśca turagāstvanādhivyādhijīvitam | niḥsapatnaṃ śubhaṃ rājyaṃ prājyaṃ hariharārcanam

Translation

Ngựa và tuấn mã phi nhanh, đời sống không ưu não bệnh tật, vương quốc cát tường không đối thủ, phú quý dồi dào, và sự thờ phụng Hari cùng Hara—tất thảy đều thuộc về nàng.

Word by Word

• तुरङ्गमाः: horses
• तुरङ्गमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुरङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• तुरगाः: horses/steeds
• तुरगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुरग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तु: but / indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)

• अनाधिव्याधिजीवितम्: life free from worry and disease
• अनाधिव्याधिजीवितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्-आधि-व्याधि-जीवित (प्रातिपदिक); न (नञ्) + आधि (संज्ञा) + व्याधि (संज्ञा) + जीवित (संज्ञा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• निःसपत्नम्: without rivals
• निःसपत्नम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निः-सपत्न (प्रातिपदिक); निः (उपसर्ग/अव्यय) + सपत्न (संज्ञा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (for राज्यं)

• शुभम्: auspicious / prosperous
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (for राज्यं)

• राज्यम्: kingdom / sovereignty
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• प्राज्यम्: abundant / extensive
• प्राज्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (for राज्यं)

• हरिहरार्चनम्: worship of Hari and Hara
• हरिहरार्चनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि-हर-अर्चन (प्रातिपदिक); हरि (संज्ञा) + हर (संज्ञा) + अर्चन (संज्ञा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Speaker

Sunīti

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A prosperous kingdom scene: stables of fine horses, peaceful citizens, and in the center a shrine or altar where Hari and Hara are worshiped together—Śiva-liṅga beside Viṣṇu icon—signifying harmony and auspicious rule.

Characters & Entities

• Hari
• Hara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even amid royal prosperity, devotion—here framed as Hari-Hara worship—stands as the auspicious center of life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is specified; within Kāśīkhaṇḍa, Hari-Hara devotion resonates with Kāśī’s inclusive sacred ethos.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hari-Hara arcana (worship) is mentioned generally, without details of mantra, vrata, or offerings.