Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

Devanagari script

इति स्तुत्वा महादेवं विररामांगिरः सुतः । व्यतरच्च महेशानः स्तुत्या तुष्टो वरान्बहून्

Transliteration

iti stutvā mahādevaṃ virarāmāṃgiraḥ sutaḥ | vyataracca maheśānaḥ stutyā tuṣṭo varānbahūn

Translation

Sau khi tán dương Mahādeva như vậy, con trai của Aṅgiras liền dừng lại. Maheśāna (Śiva) hoan hỷ trước bài tụng ấy nên ban cho ông nhiều ân phúc.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• स्तुत्वा: having praised
• स्तुत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); स्तु-धातोः; पूर्वक्रिया (having praised)

• महादेवम्: Mahādeva (Śiva)
• महादेवम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative); एकवचन

• विरराम: ceased, stopped
• विरराम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+रम् (धातु)
• Form: लिट्/परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; (perfect: ‘ceased/stopped’)

• अङ्गिरः: of Aṅgiras
• अङ्गिरः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति (Genitive); एकवचन

• सुतः: son
• सुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative); एकवचन

• व्यतरत्: bestowed, granted
• व्यतरत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+तॄ (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• महेशानः: Maheśāna (the Great Lord)
• महेशानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महेशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• स्तुत्या: by (his) praise
• स्तुत्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्तुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental); एकवचन

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Karta (Predicate adjective of subject/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)

• वरान्: boons
• वरान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; बहुवचन

• बहून्: many
• बहून्: Karman (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; बहुवचन; वरान् इति विशेषण

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: Aṅgiras’ son completes a hymn before Mahādeva; Śiva, serene and luminous, grants multiple boons as attendants and sacred fires witness the moment.

Characters & Entities

• Mahādeva
• Maheśāna
• Aṅgiras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere praise (stuti) of Śiva draws divine grace, resulting in blessings and spiritual uplift.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, where Śiva’s grace is especially celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

No separate rite is prescribed here; the act emphasized is stuti—devotional praise of Mahādeva.