Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 62

Devanagari script

चंद्रेश्वरं समभ्यर्च्य यद्यन्यत्रापि संस्थितः । अघौघपटलीं भित्त्वा सोमलोकमवाप्स्यति

Transliteration

caṃdreśvaraṃ samabhyarcya yadyanyatrāpi saṃsthitaḥ | aghaughapaṭalīṃ bhittvā somalokamavāpsyati

Translation

Dẫu ở nơi khác, nhưng nếu thành kính phụng thờ Candreśvara đúng pháp, người ấy phá tan khối tội lỗi dày đặc và đạt đến Somaloka, cõi của Soma (Nguyệt Thần).

Word by Word

• चन्द्रेश्वरम्: Candreśvara (Lord of the Moon; Śiva)
• चन्द्रेश्वरम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative); एकवचन; तत्पुरुषः (चन्द्रस्य ईश्वरः)

• समभ्यर्च्य: having duly worshipped
• समभ्यर्च्य: Purvakala-kriya (Absolutive)
• Type: Verb
• Root: सम् + अभि + अर्च् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययकृदन्त (gerund/क्त्वान्त, ल्यप्); पूर्वक्रिया

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्तसूचक (conditional particle)

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikaraṇa (Locative-adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• अपि: even, also
• अपि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/समुच्चयार्थक (particle: also/even)

• संस्थितः: being situated/remaining
• संस्थितः: Karta (Subject)
• Type: Adjective
• Root: सम् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्तरि—‘स्थितः’ (being situated)

• अघौघपटलीम्: the mass/cluster of heaps of sins
• अघौघपटलीम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: अघ-ओघ-पटली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (अघानाम् ओघः—तस्य पटली)

• भित्त्वा: having split/broken through
• भित्त्वा: Purvakala-kriya (Absolutive)
• Type: Verb
• Root: भिद् (धातु) + क्त्वा
• Form: अव्ययकृदन्त (gerund/क्त्वान्त); पूर्वक्रिया

• सोमलोकम्: the world of Soma (Moon)
• सोमलोकम्: Karma (Goal as object)
• Type: Noun
• Root: सोम-लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषः (सोमस्य लोकः)

• अवाप्स्यति: will attain
• अवाप्स्यति: Kriya (Predicate)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लृट् (simple future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Candreśvara (Kāśī)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A devotee far from Kāśī faces east in a small home shrine, visualizing Candreśvara; simultaneously, the Candreśvara temple in Kāśī glows. A dark ‘cloud’ of sins is split by a beam of moonlight, opening a path to a silver Soma-loka above.

Characters & Entities

• Candreśvara
• Śiva
• Soma-loka
• Kāśī (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion to Candreśvara is presented as powerful enough to destroy accumulated sin and elevate the devotee to a higher celestial state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Candreśvara in the Kāśī tradition is implied; the verse also stresses that his worship bears fruit even for those not physically in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Proper worship (arcana) of Candreśvara, with the promised fruit of sin-destruction and Soma-loka attainment.