Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

अजैकपादहिर्बुध्न्य मुख्या एकादशापि वै । रुद्राः परिवृढाश्चात्र त्रिशूलोद्यतपाणयः

ajaikapādahirbudhnya mukhyā ekādaśāpi vai | rudrāḥ parivṛḍhāścātra triśūlodyatapāṇayaḥ

Ajaikapād và Ahirbudhnya—bậc chủ yếu trong số ấy—và quả thật cả mười một vị Rudra đều hiện diện nơi đây, hùng mạnh và tôn quý, tay giơ cao nâng giữ cây tam trượng (triśūla).

ajaikapātAjaikapād (a Rudra-name)
ajaikapāt:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaja + eka + pād (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular; देवताविशेष-नाम; तत्पुरुष/द्विगु-समासभावः (eka-pād)
ahirbudhnyaḥAhirbudhnya (a Rudra-name)
ahirbudhnyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootahi + budhnya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular; तत्पुरुष (ahiḥ budhnyaḥ)
mukhyāḥchief, principal
mukhyāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
ekādaśaeleven
ekādaśa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootekādaśan (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural (agreeing with rudrāḥ)
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय; particle ‘also/even’
vaiindeed
vai:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय; emphatic particle
rudrāḥRudras
rudrāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrudra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural
parivṛḍhāḥmighty, fully developed
parivṛḍhāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpari + √vṛdh (वृध्) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural; ‘fully grown/strong’
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय; conjunction
atrahere
atra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय; adverb (here)
triśūlodyatapāṇayaḥwith hands holding up tridents
triśūlodyatapāṇayaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottriśūla + udyata + pāṇi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural; बहुव्रीहि (triśūlaṃ udyataṃ pāṇau yeṣām)

Gaṇas (continuing)

Tirtha: Rudra-pura (Aiśānī context)

Type: kshetra

Scene: Ajaikapād and Ahirbudhnya stand foremost among the eleven Rudras, all present in the city—mighty, eminent, tridents raised—forming a protective ring of divine power around the sacred settlement.

A
Ajaikapād
A
Ahirbudhnya
E
Ekādaśa Rudrāḥ
T
Triśūla

FAQs

Kāśī’s sacred sphere is portrayed as protected and permeated by Rudra’s manifold powers, inspiring fearlessness and devotion.

The ‘here’ refers to the sacred city-region being described in Adhyāya 14, in connection with Īśāneśa and Rudra’s presence.

None; the verse is descriptive, emphasizing divine presence and protection.