Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 12

Devanagari script

प्रसह्य प्रमिमीतेश भक्तिर्मांस्तुतिकर्मणि । करोमि किं जगन्नाथ न वश्यानींद्रियाणि मे

Transliteration

prasahya pramimīteśa bhaktirmāṃstutikarmaṇi | karomi kiṃ jagannātha na vaśyānīṃdriyāṇi me

Translation

Lạy Đấng Jagannātha, lòng bhakti thúc ép con bước vào việc tán tụng; nhưng con biết làm sao, hỡi Chúa tể thế gian? Các căn của con chẳng chịu phục tùng con.

Word by Word

• प्रसह्य: forcibly, by force
• प्रसह्य: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रसह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), धातु: प्रसह्; अर्थे: बलात्/प्रसह्य (having forced/forcibly)

• प्रमिमीते: measures, limits
• प्रमिमीते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मा (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: मा (माने/मितौ) with उपसर्ग प्र-; अर्थ: मिमीते = measures/limits

• ईश: O Lord
• ईश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

• भक्तिः: devotion
• भक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• स्तुति: of praise
• स्तुति: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्तुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी) (समास-पूर्वपद-सम्बन्धः), एकवचन; कर्मणि-सम्बन्धे (praise-related)

• कर्मणि: in the act (of worship)
• कर्मणि: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• करोमि: I do
• करोमि: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रश्नार्थक (interrogative)

• जगन्नाथ: O Lord of the world
• जगन्नाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: जगतः नाथः

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• वश्यानि: controllable, under control
• वश्यानि: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वश्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण (qualifying)

• इन्द्रियाणि: senses
• इन्द्रियाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (enclitic)

Speaker

Pūtātmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee on a Kāśī ghāṭa, hands folded, overwhelmed by devotion, confessing lack of control over the senses while facing a shrine of Viśveśvara; lamps and river-light frame the humility.

Characters & Entities

• Pūtātmā
• Śiva (Īśa, Jagannātha)
• Bhakti
• Indriyas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion can overflow beyond personal capacity; spiritual life includes acknowledging inner limitations and seeking divine support.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the overarching sacred context in the Kāśīkhaṇḍa, portraying devotion to Śiva as naturally arising there.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the verse reflects the inner discipline of sense-control alongside devotion.